• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก โครงการการจัดการพื้นที่คุ้มครอง อย่างมีส่วนร่วมในผืนป่าตะวันตก

รักษาไร่หมุนเวียนกับคนกะเหรี่ยง

อีเมล พิมพ์ PDF
หากใครยังต้องการพิสูจน์ทฤษฎีที่ว่า วิถีการดำรงชีวิตโดยเฉพาะระบบการใช้ที่ดินทำไร่หมุนเวียนของคนกะเหรี่ยง สอดคล้องและเกื้อกูลกับระบบนิเวศของผืนป่าจริงหรือไม่ สภาพผืนป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผางสามารถเป็นคำตอบให้กับทฤษฎีข้างต้นได้
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผางมีชุมชนกะเหรี่ยงอาศัยอยู่ทั้งสิ้น ๒๗ ชุมชน ชุมชนกะเหรี่ยงเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่อาศัยในผืนป่าแห่งนี้ไม่ต่ำกว่าร้อยปี แต่เปลี่ยนที่อยู่ไปมาอยู่บ้างตามสถานการณ์ต่างๆตามแนวเทือกเขาตะนาวศรี ทำให้แม้บางชุมชนอาจจะเพิ่งตั้งขึ้นมาไม่กี่สิบปี แต่คนในชุมชนก็คือคนที่อพยพออกมาจากหมู่บ้านเดิม เป็นเครือญาติกับผู้เฒ่าที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านที่อยู่คนละฟากเขาเมื่อร้อยกว่าปีมาแล้ว
เช่นเดียวกับชุมชนกะเหรี่ยงในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออกและด้านตะวันตก ที่ส่วนใหญ่ก็เป็นเครือญาติกับชุมชนกะเหรี่ยงอื่นๆ ในผืนป่าตะวันตก
แม้ชุมชนกะเหรี่ยงเหล่านี้จะมาจากเบ้าหลอมวิถีการดำรงชีวิต ประเพณี วัฒนธรรมแบบเดียวกัน แต่เมื่อผืนป่าที่เคยโอบล้อมเบ้าหลอมนี้ไว้ถูกเปิดออก พร้อมกับนำพาชีวิตแบบใหม่ที่ขัดแย้งกับวิถีเดิมโดยสิ้นเชิงมาเชิญชวนให้   คนกะเหรี่ยงเปลี่ยนแปลงและตอกย้ำว่ามันคือชีวิตที่ดีกว่า
วันนี้ จึงแทบจะมองไม่เห็นไร่หมุนเวียนในชุมชนกะเหรี่ยงในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผางเกือบ ๒๐ หมู่บ้านตลอดแนวสองข้างทางที่ถนนปูนเข้าไปถึง เห็นแต่ไร่ข้าวโพดหรือไร่มันตัวแทนพืชเชิงเดี่ยวคืบคลานไปตามยอดเขา   ลูกแล้วลูกเล่า ผลักผืนป่าให้มองเห็นได้เพียงไกลๆ
แต่เป็นความโชคดีที่วันนี้ถนนปูนยังไม่อาจข้ามเทือกเขาสูงชันเข้าไปหาชุมชนกะเหรี่ยงที่อยู่ลึกเข้าไปในป่าของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผางอีก ๗ หมู่บ้าน รวมถึงในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก ๖ หมู่บ้าน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตกอีก ๗ หมู่บ้านได้ ผืนป่าบริเวณนี้จึงยังมีความอุดมสมบูรณ์ ไม่ถูกเปลี่ยนแปลงเป็นไร่ข้าวโพดเหมือนกับพื้นที่ป่าที่อยู่ด้านนอก แต่ก็ไม่มีใครกล้าการันตีว่า เทือกเขาสูงชันจะสามารถป้องกันได้อีกนานแค่ไหน
ดังนั้น ด้วยข้อเท็จจริงที่ตอกย้ำทฤษฎีข้างต้น การรักษาระบบไร่หมุนเวียนของชุมชนกะเหรี่ยงให้ยังคงอยู่จึงเท่ากับรักษาป่าให้คงอยู่ด้วย คนเล็กๆ จำนวนหนึ่งในนามโครงการจอมป่า จึงพยายามรักษาระบบไร่หมุนเวียนเพื่อรักษาสายน้ำแม่จัน สายน้ำแห่งชีวิตของคนกะเหรี่ยงให้คงอยู่ตลอดไป
หากใครยังต้องการพิสูจน์ทฤษฎีที่ว่า วิถีการดำรงชีวิตโดยเฉพาะระบบการใช้ที่ดินทำไร่หมุนเวียนของคนกะเหรี่ยง สอดคล้องและเกื้อกูลกับระบบนิเวศของผืนป่าจริงหรือไม่ สภาพผืนป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผางสามารถเป็นคำตอบให้กับทฤษฎีข้างต้นได้

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผางมีชุมชนกะเหรี่ยงอาศัยอยู่ทั้งสิ้น ๒๗ ชุมชน ชุมชนกะเหรี่ยงเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่อาศัยในผืนป่าแห่งนี้ไม่ต่ำกว่าร้อยปี แต่เปลี่ยนที่อยู่ไปมาอยู่บ้างตามสถานการณ์ต่างๆตามแนวเทือกเขาตะนาวศรี ทำให้แม้บางชุมชนอาจจะเพิ่งตั้งขึ้นมาไม่กี่สิบปี แต่คนในชุมชนก็คือคนที่อพยพออกมาจากหมู่บ้านเดิม เป็นเครือญาติกับผู้เฒ่าที่อยู่อาศัยในหมู่บ้านที่อยู่คนละฟากเขาเมื่อร้อยกว่าปีมาแล้ว
 



รับข่าวสาร