• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก โครงการการจัดการพื้นที่คุ้มครอง อย่างมีส่วนร่วมในผืนป่าตะวันตก

พรรณพืชในผืนป่าตะวันตก

อีเมล พิมพ์ PDF
จากลักษณะทางภูมิศาสตร์ พื้นที่ป่าตะวันตกจึงเป็นแหล่งรวมพรรณพืชที่มีการกระจายพันธุ์มาจากทุกทิศ คือจากเทือกเขาหิมาลัยทางด้านตอนเหนือของประเทศ (Himalayan elements) ด้านทิศตะวันตกของทวีปคือเขตอินเดียและพม่า (Indo-Burmese elements) จากด้านตะวันออกคือเขตอินโดจีน (indo-Chinese element) และทางตอนใต้ จากมาเลเซีย มหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิค (Malaysian and elements) จึงมีความหลากหลายของพันธุ์พืชแตกต่างไป จากพื้นที่อื่น นอกจากพันธุ์ไม้ป่านานาชนิดแล้ว ยังประกอบด้วยพันธุ์ไม้ถิ่นเดียวและพันธุ์ไม้หายากอีกหลายชนิด และน่าจะมีพืชใหม่ที่ตกสำรวจอีกจำนวนหนึ่ง
เนื่องจากผืนป่าตะวันตกตั้งอยู่ในเขตรอยต่อเชื่อมกันของเทือกเขาถนนธงชัยและเทือกเขาตะนาวศรี มีลักษณะเป็นแนวยาวทอดไปทางทิศเหนือใต้ และมีพื้นที่เป็นหุบเขาและที่ราบลุ่มสลับอยู่ทั่วไป และด้วยอิทธิพลของเทือกเขานี้ที่กั้นลมมรสุมจากมหาสมุทรอินเดียไว้เกือบทั้งหมด ทำให้พื้นที่ด้านหลังเขาที่อยู่ในเขตประเทศไทยอับฝนและแห้งแล้งกว่าในเขตประเทศพม่า ชนิดป่าที่พบมากที่สุด 50% ของพื้นที่ทั้งหมดจึงเป็นป่าผลัดใบ (Deciduous forest) ที่อยู่ในพื้นที่ที่มีระดับความสูงเฉลี่ย 200 – 800 เมตรจากระดับน้ำทะเล ซึ่งพื้นที่ป่าผลัดใบเกือบทั้งหมดของผืนป่าตะวันตกมีความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่ถึง 800 เมตร
พื้นที่ช่วงระดับความสูง 800 – 1,500 เมตร จะเป็นลักษณะของป่ากึ่งดงดิบและป่าดิบเขา (Semi-evergreen and Hill evergreen forest) มีเนื้อที่รวมกันประมาณ 20% ของพื้นที่ทั้งหมด นอกนั้นเป็นลักษณะป่าไผ่ (Bamboo forest) ป่าทุ่งหญ้า และพื้นที่เปิด (Savannah and Open grassland) กระจายอยู่ทั่วไปและตามแนวเขตพื้นที่อนุรักษ์ เป็นพื้นที่รวมกัน 30% โดยประมาณ
ป่าผืนนี้ด้วยความกว้างใหญ่ไพศาลจึงผสมผสานไปด้วยตัวแทนชนิดป่าต่างๆ เกือบครบทุกประเภทที่มีอยู่ในประเทศไทย ยกเว้นป่าชายเลน และป่าชายหาด จัดเป็นแหล่งทรัพยากรพันธุกรรมพืชที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ
นอกจากนี้ยังเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าแทบทุกประเภทที่ปรากฏอยู่ในป่าเขตร้อน ทั้งป่าดงดิบ ป่าผลัดใบ    ยอดเขาสูง หน้าผา หุบเขา ถ้ำหินปูน ลำห้วย ธารน้ำ แม่น้ำ หรือแม้แต่พื้นที่หลุมยุบและหุบยุบ (Sinkholes) ที่มีอยู่มากมาย สังคมพืชคลุมดินก็พบได้ตั้งแต่ ป่าเมฆหรือป่าดิบเขาที่มีอากาศหนาวเย็นความชื้นสูงตลอดปี เป็นสถานที่พบสัตว์หายาก เช่น ซาลาเมนเดอร์ หรือพันธุ์พืชในเขตอบอุ่น ได้แก่ ป่าดิบชื้น สภาพแวดล้อมที่มีพันธุ์พืชและสัตว์อาศัยอยู่มากที่สุด ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ที่มีโครงสร้างป่าเหมาะสมต่อการอยู่อาศัยของวัวแดงและนกหัวขวานหลากชนิด นอกจากนี้ยังพบป่าสนเขาหย่อมเล็กๆ ป่าทุ่งหญ้า และป่าพรุน้ำจืด
นอกจากความหัศจรรย์ในด้านระบบนิเวศแล้ว ผืนป่าตะวันตกยังเป็นแหล่งผลิตน้ำที่สำคัญของคนกรุงเทพ โดยเริ่มตั้งแต่ตาน้ำเล็กๆ ในป่าอุ้มผาง จังหวัดตาก ไหลผ่านเทือกเขาในป่าทุ่งใหญ่นเรศวร เพื่อรวมสายน้ำจากลำห้วยน้อยใหญ่ลงสู่แม่กลอง โดยมีสายน้ำจากแควใหญ่ และแควน้อยมาเติมเต็ม ก่อนที่น้ำแม่กลองจะไหลผ่านจังหวัดกาญจนบุรี ราชบุรี และออกสู่ทะเลที่อ่าวไทย ในขณะที่ส่วนหนึ่งถูกกักไว้ตามเขื่อนต่างๆ ในจังหวัดกาญจนบุรี ก่อนที่จะถูกส่งไปตามคลองชลประทานและท่อประปาให้คนกรุงเทพ
จากลักษณะทางภูมิศาสตร์ พื้นที่ป่าตะวันตกจึงเป็นแหล่งรวมพรรณพืชที่มีการกระจายพันธุ์มาจากทุกทิศ คือจากเทือกเขาหิมาลัยทางด้านตอนเหนือของประเทศ (Himalayan elements) ด้านทิศตะวันตกของทวีปคือเขตอินเดียและพม่า (Indo-Burmese elements) จากด้านตะวันออกคือเขตอินโดจีน (indo-Chinese element) และทางตอนใต้ จากมาเลเซีย มหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิค (Malaysian and elements) จึงมีความหลากหลายของพันธุ์พืชแตกต่างไป จากพื้นที่อื่น นอกจากพันธุ์ไม้ป่านานาชนิดแล้ว ยังประกอบด้วยพันธุ์ไม้ถิ่นเดียวและพันธุ์ไม้หายากอีกหลายชนิด และน่าจะมีพืชใหม่ที่ตกสำรวจอีกจำนวนหนึ่ง
 



รับข่าวสาร