• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก เราทำงานให้พี่สืบ ศศิน เฉลิมลาภ บทความโดยศศิน เฉลิมลาภ 22 ปี สืบ นาคะเสถียร กับคำถามถึงขบวนการอนุรักษ์

22 ปี สืบ นาคะเสถียร กับคำถามถึงขบวนการอนุรักษ์

อีเมล พิมพ์ PDF
ผมไม่ปฏิเสธเลยว่า ตอนนี้...วงการอนุรักษ์มีคนทำงานน้อยลง และไม่เป็นขบวนชัดเจนเหมือนเมื่อ 20 ปี ผมไม่ปฏิเสธเลยว่า ตอนนี้...สังคมก็ยังมีคำถามต่อหน่วยงานรับผิดชอบโดยตรงกับการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ อย่าง กรมป่าไม้ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยเฉพาะเรื่องราวของการหาผลประโยชน์ต่างๆ นานาแบบราชการไทย และผมไม่ปฏิเสธเลยว่า ถ้าเทียบกับเมื่อ 22 ปีที่ผ่านมา บรรยากาศการทำงานสิ่งแวดล้อมอ่อนล้าลงมากแค่ไหน
เราแทบไม่มีบุคลากรที่กล้าประกาศตัวในการขับเคลื่อนงานอนุรักษ์ใหม่ๆ ที่สามารถทำให้สังคมหันมาคุยกันเรื่องป่าเรื่องสัตว์ป่ามานานแล้ว หากนับในช่วงเวลาที่มีขบวนการค้านเขื่อนน้ำโจน ผ่านวันที่คุณสืบเสียชีวิต มาจนถึงกระแสอนุรักษ์พุ่งสูงในช่วงสี่ห้าปี ก่อนเศรษฐกิจฟองสบู่แตกแทบจะฟุบทุกอย่างเรื่องนี้ให้แฟบตามไปด้วย
นับแต่เสีย ดร.สุรพล สุดารา เรามีนักวิชาการสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการยอมรับในวงกว้างแบบนี้อีกหรือไม่ในระดับการขับเคลื่อนเชิงนโยบายและสาธารณะ และคงต้องยอมรับว่า เมื่อขาดแกนอย่าง ดร.สุรพล สุดารา เพื่อนเกลออย่าง ดร.ปริญญา นุตาลัย ดร.ธงชัย พรรณสวัสดิ์ ก็มิได้ปรากฏกายบ่อยนัก
นอกจากนี้ เมื่อก่อนการทำงานด้านป่าและสัตว์ป่า เรามีแกนหลักคือ มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืช ที่มีอาจารย์พิสิษฐ์ ณ พัทลุง และอาจารย์สุรพล ดวงแข เป็นแกนนำ ภายหลังขัดแย้งกันจนหายไป มูลนิธิฟื้นฟูชีวิตและธรรมชาติ ที่มีคุณวีรวัธน์ ธีระประสาธน์ เป็นแกนที่ทำงานเชิงนโยบาย ตอนนี้ก็หาตัวยาก
อาจารย์รตยา จันทรเทียร ยังคงเป็นเสาหลักของมูลนิธิสืบนาคะเสถียรอย่างเข้มแข็ง จนบางทีเราก็ลืมไปว่าท่านอายุ 82 ปีแล้ว (ส่วนผมเองที่ช่วยอาจารย์ทำงานอยู่ที่มูลนิธิ ดูเหมือนว่าจะเพิ่งมีคนรู้จักเมื่อน้ำท่วม แต่ที่จริงแล้วผมอยู่ที่นี่มาเกือบสิบปีแล้วนะครับ)
รุ่นกลางๆ อย่าง คุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ อดีต บ.ก.สารคดี อดีตเลขาธิการมูลนิธิสืบฯ ดร.สรณรัชฎ์ กาญจนวาณิชย์ เลขาธิการมูลนิธิโลกสีเขียว กลุ่มมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่า และพรรณพืช อย่าง คุณนิคม พุทรา คุณหาญณรงค์ เยาวเลิศ และทีมงานคนอื่นๆ คุณศยามล ไกรยูรวงศ์ ที่เคยทำงานในนามมูลนิธิฟื้นฟูชีวิตและธรรมชาติ คุณเพ็ญโฉม แซ่ตั้ง ที่ทำงานด้านมลพิษ คุณวัชรี เผ่าเหลืองทอง ที่ทำงานด้านพลังงาน แม้ว่าทุกท่านยังมีบทบาทขับเคลื่อนงานอย่างต่อเนื่องอย่างเข้มแข็งจนทุกวันนี้ แต่ก็นับว่าห่างไกลการรับรู้ของสาธารณะอย่างมาก
ขบวนการอนุรักษ์ย่อมมิได้มีอยู่เท่านี้ แต่มีรุ่นพี่ เพื่อนพ้อง น้องใหม่ๆ เดินเข้ามาทำงานกันอย่างต่อเนื่อง แต่ดูแล้วกระแสสังคมมิได้ทราบถึงการทำงานในการถ่วงดุลทรัพยากรในระดับสาธารณะ เมื่อเทียบกับประเด็นทางสังคมอื่นๆ ในขณะที่ดูเหมือนสังคมก็ยังพร้อมที่จะตอบรับเรื่องราวทางสิ่งแวดล้อมมิได้น้อยลง หากเราวัดจากกระแสการตอบรับการร่วมคัดค้านเขื่อนแม่วงก์
จากจุดเปลี่ยนทางสังคมตั้งแต่เรื่องการช่วยชีวิตสัตว์ป่าที่เขื่อนเชี่ยวหลาน เรื่องเขื่อนน้ำโจน และ 1 กันยา ที่คุณสืบยิงตัวตายเมื่อ 22 ปีที่แล้ว ผมคิดว่าคำถามสำคัญต่อวันครบรอบ 22 ปี สืบ สำหรับผมก็คือ จริงๆ แล้วยังมีขบวนการอนุรักษ์ที่สืบเนื่องสายธารมาจากวันวานอยู่หรือไม่ และมันยังจำเป็นแค่ไหนที่ต้องมี
แต่แน่นอนว่า การอนุรักษ์ยังคงอยู่...เพียงแค่ว่า อยู่ที่ไหน อย่างไร แค่นั้นเอง!
คอลัมน์ ทอล์ค ออฟ เดอะ ทาวน์  (มติชนรายวัน 2 กันยายน 2555)
สืบ นาคะเสถียรผมไม่ปฏิเสธเลยว่า ตอนนี้...วงการอนุรักษ์มีคนทำงานน้อยลง และไม่เป็นขบวนชัดเจนเหมือนเมื่อ 20 ปี ผมไม่ปฏิเสธเลยว่า ตอนนี้...สังคมก็ยังมีคำถามต่อหน่วยงานรับผิดชอบโดยตรงกับการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ อย่าง กรมป่าไม้ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยเฉพาะเรื่องราวของการหาผลประโยชน์ต่างๆ นานาแบบราชการไทย และผมไม่ปฏิเสธเลยว่า ถ้าเทียบกับเมื่อ 22 ปีที่ผ่านมา บรรยากาศการทำงานสิ่งแวดล้อมอ่อนล้าลงมากแค่ไหน

เราแทบไม่มีบุคลากรที่กล้าประกาศตัวในการขับเคลื่อนงานอนุรักษ์ใหม่ๆ ที่สามารถทำให้สังคมหันมาคุยกันเรื่องป่าเรื่องสัตว์ป่ามานานแล้ว หากนับในช่วงเวลาที่มีขบวนการค้านเขื่อนน้ำโจน ผ่านวันที่คุณสืบเสียชีวิต มาจนถึงกระแสอนุรักษ์พุ่งสูงในช่วงสี่ห้าปี ก่อนเศรษฐกิจฟองสบู่แตกแทบจะฟุบทุกอย่างเรื่องนี้ให้แฟบตามไปด้วย

นับแต่เสีย ดร.สุรพล สุดารา เรามีนักวิชาการสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการยอมรับในวงกว้างแบบนี้อีกหรือไม่ในระดับการขับเคลื่อนเชิงนโยบายและสาธารณะ และคงต้องยอมรับว่า เมื่อขาดแกนอย่าง ดร.สุรพล สุดารา เพื่อนเกลออย่าง ดร.ปริญญา นุตาลัย ดร.ธงชัย พรรณสวัสดิ์ ก็มิได้ปรากฏกายบ่อยนัก

นอกจากนี้ เมื่อก่อนการทำงานด้านป่าและสัตว์ป่า เรามีแกนหลักคือ มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืช ที่มีอาจารย์พิสิษฐ์ ณ พัทลุง และอาจารย์สุรพล ดวงแข เป็นแกนนำ ภายหลังขัดแย้งกันจนหายไป มูลนิธิฟื้นฟูชีวิตและธรรมชาติ ที่มีคุณวีรวัธน์ ธีระประสาธน์ เป็นแกนที่ทำงานเชิงนโยบาย ตอนนี้ก็หาตัวยาก

อาจารย์รตยา จันทรเทียร ยังคงเป็นเสาหลักของมูลนิธิสืบนาคะเสถียรอย่างเข้มแข็ง จนบางทีเราก็ลืมไปว่าท่านอายุ 82 ปีแล้ว (ส่วนผมเองที่ช่วยอาจารย์ทำงานอยู่ที่มูลนิธิ ดูเหมือนว่าจะเพิ่งมีคนรู้จักเมื่อน้ำท่วม แต่ที่จริงแล้วผมอยู่ที่นี่มาเกือบสิบปีแล้วนะครับ)

รุ่นกลางๆ อย่าง คุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ อดีต บ.ก.สารคดี อดีตเลขาธิการมูลนิธิสืบฯ ดร.สรณรัชฎ์ กาญจนวาณิชย์ เลขาธิการมูลนิธิโลกสีเขียว กลุ่มมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่า และพรรณพืช อย่าง คุณนิคม พุทรา คุณหาญณรงค์ เยาวเลิศ และทีมงานคนอื่นๆ คุณศยามล ไกรยูรวงศ์ ที่เคยทำงานในนามมูลนิธิฟื้นฟูชีวิตและธรรมชาติ คุณเพ็ญโฉม แซ่ตั้ง ที่ทำงานด้านมลพิษ คุณวัชรี เผ่าเหลืองทอง ที่ทำงานด้านพลังงาน แม้ว่าทุกท่านยังมีบทบาทขับเคลื่อนงานอย่างต่อเนื่องอย่างเข้มแข็งจนทุกวันนี้ แต่ก็นับว่าห่างไกลการรับรู้ของสาธารณะอย่างมาก

ขบวนการอนุรักษ์ย่อมมิได้มีอยู่เท่านี้ แต่มีรุ่นพี่ เพื่อนพ้อง น้องใหม่ๆ เดินเข้ามาทำงานกันอย่างต่อเนื่อง แต่ดูแล้วกระแสสังคมมิได้ทราบถึงการทำงานในการถ่วงดุลทรัพยากรในระดับสาธารณะ เมื่อเทียบกับประเด็นทางสังคมอื่นๆ ในขณะที่ดูเหมือนสังคมก็ยังพร้อมที่จะตอบรับเรื่องราวทางสิ่งแวดล้อมมิได้น้อยลง หากเราวัดจากกระแสการตอบรับการร่วมคัดค้านเขื่อนแม่วงก์

จากจุดเปลี่ยนทางสังคมตั้งแต่เรื่องการช่วยชีวิตสัตว์ป่าที่เขื่อนเชี่ยวหลาน เรื่องเขื่อนน้ำโจน และ 1 กันยา ที่คุณสืบยิงตัวตายเมื่อ 22 ปีที่แล้ว ผมคิดว่าคำถามสำคัญต่อวันครบรอบ 22 ปี สืบ สำหรับผมก็คือ จริงๆ แล้วยังมีขบวนการอนุรักษ์ที่สืบเนื่องสายธารมาจากวันวานอยู่หรือไม่ และมันยังจำเป็นแค่ไหนที่ต้องมี

แต่แน่นอนว่า การอนุรักษ์ยังคงอยู่...เพียงแค่ว่า อยู่ที่ไหน อย่างไร แค่นั้นเอง!

22ปี สืบ นาคะเสถียร กับคำถามถึงขบวนการอนุรักษ์ โดย ศศิน เฉลิมลาภ
คอลัมน์ ทอล์ค ออฟ เดอะ ทาวน์  (มติชนรายวัน 2 กันยายน 2555)
 

เพิ่มคอมเมนต์ใหม่

รหัสป้องกันความปลอดภัย
รีเฟรช


รับข่าวสาร


บทความที่เกี่ยวข้อง