• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก อ่านข่าวย้อนหลัง ข่าว ประชาสัมพันธ์ 27 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียร EP 22 20 ปี สืบ นาคะเสถียร

27 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียร EP 22 20 ปี สืบ นาคะเสถียร

อีเมล พิมพ์ PDF

20 ปี สืบ นาคะเสถียรช่วงปี 2551 มีการคุยกันว่า อีกไม่กี่ปีจะครบรอบ 20 ปี การจากไปของคุณสืบ นาคะเสถียรแล้ว มูลนิธิสืบนาคะเสถียรจะใช้วาระนั้นดำเนินงานหรือกิจกรรมใดบ้างเพื่อให้สาธารณชนยังจดจำเรื่องราวของคุณสืบ นาคะเสถียร และยังสืบทอดเจตนาการอนุรักษ์ผืนป่าและสัตว์ป่าให้ไม่เลือนหาย


เพราะเวลา 20 ปีนั้นเป็นช่วงที่ยาวนาน คนในรุ่นราวคราวเดียวกับคุณสืบก็เริ่มมีอายุมากขึ้น บางคนเกษียณการทำงานไปแล้ว ส่วนคนรุ่นใหม่ที่เติบโตมาก็ไม่ค่อยได้ยินเรื่องราวของคุณสืบมามายกเหมือนแต่ก่อน ขณะเดียวกันก็มีคำถามเข้ามาว่า ผ่านมา 20 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียร ทำอะไรบ้าง ?

อ.ศศิน เฉลิมลาภ ซึ่งรับหน้าที่เป็นเลขาธิการในเวลานั้น ได้ลองหามุมมองต่างๆ มาคิดตอบประเด็นดังกล่าว เธอเสนอไอเดียว่าหากมองชื่อมูลนิธิสืบนาคะเสถียรเป็นแบรนด์หรือตราสินค้า ระยะเวลา 20 ปี จะเป็นช่วงที่แบรนด์เริ่มหมดอายุการใช้งาน สาธารณชนมักจะหลงลืม หากเป็นองค์กรเอกชนอื่นๆ หรือเป็นตราสินค้า ช่วงเวลาอย่างนี้จำเป็นต้องมีการ “รีแบรนด์” หรือปรับภาพลักษณ์เสียใหม่ให้เป็นที่ทันสมัยเข้ากับยุค รวมถึงการทำกิจกรรมอะไรใหม่ๆ ออกมาเพื่อให้คนจดจำ ด้วยแนวคิดดังกล่าวเธอเลยนำมาปรับใช้กับการทำงานในช่วงใกล้ 20 ปี เพื่อเป็นการเตรียมงานเสียแต่เนิ่นๆ

ในวาระนั้นจึงได้ตั้งคณะทำงานรำลึก 20 ปี สืบ นาคะเสถียร ขึ้นมา มี อ.ศศินและฝ่ายสื่อสารองค์กรเป็นแกนนำ ได้เชิญกรรมการมูลนิธิสืบฯ และบุคคลต่างๆ เข้ามาร่วมคิด หาไอเดียว่าในวาระครบรอบ 20 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียรจะดำเนินกิจกรรมใดบ้าง คณะทำงานรำลึก 20 ปี สืบ นาคะเสถียร ประกอบไปด้วย คุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ คุณจิตติมา บ้านสร้าง ซึ่งเป็นกรรมการมูลนิธิสืบฯ ได้เชิญคุณธนกร ฮุนตระกูล และคุณวัชรมงคล เบญจธนะฉัตร์ ที่มีประสบการด้านธุรกิจและการดูแลภาพลักษณ์สินค้ามาร่วมพูดคุย ยังมีการเปิดรับเจ้าหน้าที่เพิ่มเข้ามาทำงานในด้านการสื่อสารเพราะเป็นช่วงที่เข้ายุคสมัยของการสื่อสารเป็นสำคัญพอดี และเพื่อไปเติมคำตอบในส่วนที่ถามว่า ผ่านมา 20 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียร ทำอะไรบ้าง ?

ในวงประชุมได้คิดงานออกมามากมาย มีทั้งงานที่ทำสำเร็จและทำไม่สำเร็จ งานที่ได้ดำเนินการและไม่ได้ดำเนินการ หลายๆ เรื่อง เป็นต้นว่า ได้ร่วมกันออกแบบตราสัญลักษณ์มูลนิธิสืบนาคะเสถียรใหม่ แต่ไม่ได้รับการเห็นชอบของกรรมการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร เพราะเห็นว่าตราสัญลักษณ์เดิมนั้นยังดูดีและมีความหมายสื่อถึงเรื่องราวของคุณสืบ นาคะเสถียร และการอนุรักษ์มากกว่างานที่ออกแบบมาใหม่ แต่ก็ได้ออกแบบสัญลักษณ์พิเศษ เป็นตราสัญลักษณ์ 20 ปี สืบ นาคะเสถียรขึ้นมา เพื่อใช้ในกิจกรรมต่างๆ ขององค์กรร่วมกับตราสัญลักษณ์เดิมในวาระดังกล่าว

ในงานหนึ่งมีความตั้งใจว่าจะนำเสนอเรื่องราวของคุณสืบ นาคะเสถียรออกมาในรูปแบบการ์ตูน เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่ได้เรียนรู้เรื่องราวของคุณสืบผ่านสื่อที่พวกเขาสนใจและเข้าถึงได้ง่าย แต่จนแล้วจนรอดก็ทำออกมาไม่สำเร็จในปีนั้น (หนังสือการ์ตูนสืบ นาคะเสถียร ได้ผลิตต่อมาในอีกหลายปีให้หลังแทน) แต่ก็ได้จัดพิมพ์หนังสือตะโกนก้องจากพงไพร ที่รวมบทความและผลงานของคุณสืบ นาคะเสถียร แจกจ่ายให้กับโรงเรียนทั่วกรุงเทพมหานคร และได้รับการรับรองจากกระทรวงศึกษาธิการบรรจุหนังสือเล่มนี้เข้าไปเป็นหนังสืออ่านนอกเวลาตามหลักสูตรกระทรวงฯ
.
.

20 ปี สืบ นาคะเสถียร
.
.
การจัดงานรำลึก สืบ นาคะเสถียร ซึ่งได้เริ่มปูทางไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 ซึ่งเป็นวาระครบรอบ 19 ปีการจากไปของคุณสืบ แต่ก็ได้ใช้ชื่อเป็น “ก้าวสู่ปีที่ 20” เสียแทน เมื่อถึงวาระ 20 ปี สืบ นาคะเสถียร ก็ได้จัดกิจกรรมต่างๆ มากมาย โดยงานใหญ่ของมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ใช้ชื่อว่า 20 Years 20 Days สืบ นาคะเสถียร ซึ่งมีกิจกรรมต่างๆ มากมายถึง 20 วัน ประกอบไปด้วย

วันที่ 31 สิงหาคม เป็นกิจกรรมจุดเทียนรำลึกสืบ นาคะเสถียรที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง และมาต่อกันในวันที่ 1 -18 กันยายน ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร มีการจัดแสดงภาพถ่ายความสมบูรณ์ของผืนป่าตะวันตกในวาระ 20 ปี หลังการจากไปของคุณสืบ โดยทีมช่างภาพกลุ่มสหภาพ มีพิธีเปิดงานโดยคุณอานันท์ ปันยารชุน และได้เชิญ ดร.เสกสรรค์ ประเสริฐกุล ในหัวข้อ “คนกับธรรมชาติ ต้องอยู่ร่วมจึงอยู่รอด” และมีกิจกรรมอื่นๆ อีกมากมายทั้งเสวนา ดนตรี โดยบุคคลที่มีชื่อเสียงด้านต่างๆ สลับมาขึ้นเวทีไม่ซ้ำแต่ละวัน ทั้งคุณวรรณสิงห์ ประเสริฐกุล, คุณสมบัติ แก้วทิตย์, คุณมาโนช พุฒตาล, คุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์, ม.ล.ปริญญากร วรวรรณ, คุณจิระนันท์ พิตรปรีชา, อ.ยงยุทธ จรรยารักษ์, คุณเจษฎาภรณ์ ผลดี, คุณศุ บุญเลี้ยง ฯลฯ มีกิจกรรมที่ชักชวนนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายมาตอบคำถามสิ่งแวดล้อม และประกวดวงดนตรี จนมาสิ้นสุดในวันที่ 19 กันยายน กับคอนเสิร์ต 20 ปี สืบ นาคะเสถียร โดยคุณยืนยง โอภากุล และคุณสุรชัย จันทิมาธร ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
.
.

สมบัติ แก้วทิตย์
.
.

ในวาระ 20 ปี สืบ นาคะเสถียร นั้นสิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้คือเสื้อยืดที่ระลึกในวาระ 20 ปี ซึ่งมีเสียงสอบถามกันเข้ามากตั้งแต่หลายเดือนก่อนจะถึงวันงานจริงๆ ทางมูลนิธิสืบฯ ก็ได้จัดทำออกมาเป็นที่ระลึกแก่ผู้ที่ยังระลึกถึงคุณสืบรวมถึงต้องการสนับสนุนปัจจัยการทำงานให้กับมูลนิธิสืบฯ เพื่อสานต่อเจตนารมย์นั้น

ขอบันทึกไว้อีกเรื่องว่า นอกจากเสื้อยืดรำลึก 20 ปี สืบ นาคะเสถียรแล้ว มูลนิธิสืบ ยังจัดทำเสื้อยืดออกมาอีกหลายลาย โดยมีลายหนึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมากจนต้องมีการผลิตซ้ำในปีต่อๆ มานั้น คือ เสื้อยืดที่พิมพ์คำว่า “สืบ นาคะเสถียร เป็นบทเรียนข้าราชการไทย” ซึ่งได้ขอหยิบยืมคำร้องในเพลง “สืบทอดเจตนา” ของคุณยืนยง โอภากุล นำมาทำเป็นลวดลายของเสื้อยืดนี้
.
.

สืบ นาคะเสถียร
.
.
กล่าวได้ว่าการจัดงานรำลึก 20 ปี สืบ นาคะเสถียร เป็นงานที่ใหญ่และยาวนานที่สุดเท่าที่มูลนิธิสืบนาคะเสถียรเคยจัดกิจกรรมเลยทีเดียว ซึ่งก็ต้องขอขอบคุณเจ้าหน้าที่และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่ทำงานกันแบบมาราธอนห้ามรุ่งหามค่ำเพื่อให้กิจกรรมออกมาดีและสมดังเป้าหมายที่ตั้งไว้

ซึ่งจากการจัดกิจกรรม 20 ปี สืบ นาคะเสถียร ก็ได้เป็นจุดเริ่มต้นของการจัดงานรำลึกสืบ นาคะเสถียร ในปีต่อๆ ไป ในการวางรูปแบบกิจกรรมที่ประกอบไปด้วยเวทีเสวนาประเด็นสิ่งแวดล้อมและเรื่องราวของคุณสืบ นาคะเสถียร การแสดงดนตรีจากศิลปินอิสระและมีชื่อเสียง การจัดแสดงนิทรรศการสิ่งแวดล้อม ฯลฯ

ส่วนในคำถามที่กล่าวไว้ในช่วงต้นว่ามูลนิธิสืบนาคะเสถียรได้ทำอะไรในรอบ 20 ปี ทางทีมสื่อสารได้จัดทำรายงานพิเศษและนิทรรศการในหัวข้อ 10 ที่สุดในรอบ 20 ปี ผลงานของมูลนิธิสืบนาคะเสถียร เพื่อให้ผู้สนใจได้ติดตาม

ทั้ง 10 เรื่องประกอบด้วยอะไรบ้าง

1. การประกาศพื้นที่ป่าห้วยขาแข้งและทุ่งใหญ่นเรศวรเป็นมรดกโลกจากการเขียนรายงานการสำรวจของสืบ นาคะเสถียร

2. การก่อตั้งกองทุนผู้พิทักษ์ป่า

3. การก่อสร้างอนุสรณ์สถาน “สืบ นาคะเสถียร” ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง

4. การดำเนินโครงการ “ป่าตะวันตก” เพื่ออนุรักษ์ป่าผืนใหญ่ที่สุดของประเทศไทย

5. บทบาท NGO ที่ทำหน้าที่ Watch Dog เฝ้าระวังป่าไม้ สัตว์ป่า และแหล่งธรรมชาติ ไว้ให้คนไทย

6. คัดค้านการก่อสร้างถนนสายคลองลาน-อุ้มผาง และสายสังขละบุรี-อุ้มผาง

7. คัดค้านเขื่อนแม่วงก์

8. คัดค้านกฎหมายให้เช่าพื้นที่อุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า

9. ดำเนินโครงการจัดการพื้นที่คุ้มครองอย่างมีส่วนร่วมกับชุมชน 129 ชุมชน ทั่วทั้งผืนป่าตะวันตก

10. จัดตั้งป่าชุมชนรอบผืนป่าตะวันตก และสร้างเครือข่ายภูมินิเวศ ร่วมอนุรักษ์ผืนป่าตะวันตก

นอกจากนี้ทางนิตยสารสารคดียังได้จำทำฉบับ 20 ปี สืบ นาคะเสถียร ถือเป็นอีกครั้งที่เรื่องราวของคุณสืบได้ปรากฎอยู่บนปกหน้าของนิตยสารเล่มนี้ พร้อมด้วยเรื่องราวผู้คนที่มีคุณสืบเป็นแรงบันดาลใจในการก้าวเดิน และที่สำคัญยังช่วยนำเสนอเรื่องราวการทำงานของมูลนิธิสืบนาคะเสถียรผ่านมุมมองของคนทำงานสารคดีไว้อย่างน่าสนใจเป็จำนวนหลายต่อหลายหน้า

คุณวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ บรรณาธิการบริหารนิตยสารสารคดี ได้เขียนบทบรรณาธิการไว้อย่างน่าสนใจ จึงอยากหยิบยกมาเล่าสู่กันฟังอีกครั้ง

พี่สืบเคยพูดไว้ว่า “ผมคิดว่าป่าไม้จะอยู่ได้ คนจะต้องอยู่ได้ก่อน เพราะว่าคนที่ด้อยโอกาสในสังคม เขาไม่สามารถจะไปเรียกร้องอะไร เขาไม่มีอำนาจ ไม่มีอิทธิพลอะไร คนพวกนี้อยู่กับธรรมชาติ อยู่กับป่าไม้ เขาควรที่จะได้ใช้ประโยชน์จากป่า พวกนี้รักป่าอยู่แล้ว ผมคิดว่าป่าจะอยู่หรือจะไปอยู่กับคนกลุ่มนี้ด้วย”

ภารกิจในการรักษาผืนป่าตะวันตกที่มูลนิธิสืบนาคะเสถียรได้กระทำอยู่ทุกวันนี้ ภายใต้แนวคิดที่ว่า “ป่าอยู่ได้ คนอยู่ได้ สัตว์ป่าอยู่ได้” จึงน่าจะเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาผืนป่าขนาดใหญ่อย่างจริงจัง โดยการทำหน้าที่เป็นคนกลาง สร้างความเข้าใจใหม่ระหว่างชาวบ้านกับเจ้าหน้าที่ป่าไม้ที่เคยอยู่คนละฝ่ายมาตลอด เพื่อให้หันหน้ามาจับมือดูแลป่าอย่างจริงจัง ภายใต้กฎกติการที่ช่วยกันร่างขึ้นมา

ไม่ง่ายหรอกครับกับภารกิจนี้ ที่ต้องอาศัยความเสียสละ ความเหนื่อยแสนสาหัสของคนกลุ่มหนึ่ง ทำงานกันอย่างเงียบๆ เพื่อดูแลป่าผืนใหญ่แทนคนทั้งประเทศ”

ผู้เขียนขอเติมต่อท้ายว่า แม้จะไม่ง่าย แต่ก็จะพยายามทำให้ดีที่สุด เพื่อดูแลป่าผืนใหญ่แทนคนทั้งประเทศไว้ให้ได้ ไม่ว่าจะ 20 ปี 30 ปี หรืออีกกี่ปีต่อไปก็ตาม
.

.
บทความโดย รตยา จันทรเทียร ประธานที่ปรึกษามูลนิธิสืบนาคะเสถียร
.

 

 

รับข่าวสาร