• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก อ่านข่าวย้อนหลัง ข่าว ประชาสัมพันธ์ ฤาจะมาถึงวันอวสาน 'แม่น้ำโขง'

ฤาจะมาถึงวันอวสาน 'แม่น้ำโขง'

อีเมล พิมพ์ PDF

แม่น้ำโขงของขวัญส่งท้ายปีเก่าต้อนรับศักราชใหม่ ปี 2560 จากมติ ครม. ในกรณีอนุมัติการระเบิดแก่งแม่น้ำโขงเพื่อการเดินเรือเชิงพาณิชย์ ไม่เป็นที่น่าประทับใจนัก ราวกับแจกใบสั่งโทษประหารชีวิต “แม่น้ำโขง” รวมถึงทุกชีวิตที่ต้องพึ่งพิงสายน้ำแห่งนี้


ระบบนิเวศที่สลับซับซ้อนอันสวยงาม ความหลากหลายทางชีวภาพ ตลอดจนพรรณพืช พันธุ์สัตว์ บรรดานักอนุรักษ์ และชุมชนท้องถิ่นที่ต้องดำรงวิถีโดยมีแม่น้ำเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตกว่าล้านคนคนส่วนน้อยที่ว่านี้ต้องสละวิถีชีวิต อารยธรรมดั้งเดิม ปากท้อง และการสูญเสียประโยชน์จากทรัพยากรนานา เพื่อสังเวยความไม่คุ้มค่าของประเทศไทย แด่ประเทศมหาอำนาจอย่างจีน

ความผิดใดเล่า เจ้าจึงมอบโทษประหาร ?”

ธรรมชาติไร้ปาก มีแต่ชาวบ้านผู้ใช้เสียงแม้นไม่มีพลังหาญต่อกรกับผู้ถืออำนาจ ก็ยังพยายามกู่ก้องตามสิทธิมนุษยชนคนไทยที่ควรพึงได้รับอย่างชอบธรรม นักวิชาการและนักอนุรักษ์ร้องเตือนเหตุผลอันเที่ยงตรง และถูกตอบกลับด้วยคำปลอบโยนจริงจังคล้ายไม่จริงใจนักว่าทำเพื่อส่วนรวม ประชาชนอย่างได้กังวล

ความกังวลของสังคมนั้นมีหลายข้อ และนำไปสู่คำถามถัดไปคือ ผลประโยชน์เพื่อส่วนรวมในที่นี้หมายถึงใคร ?

นักวิชาการจากหลายฝ่ายได้อธิบายกรณี โครงการระเบิดแก่งแม่น้ำโขง หรือ โครงการพัฒนาการเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง ..2558-2568 (ล่องจากจีนไปยังท่าเรือหลวงพระบาง) ถึงผลประโยชน์จากการเสียสละครั้งนี้เป็นเอกฉันท์ ว่า การระเบิดเกาะแก่งแม่น้ำโขงไม่มีความคุ้มค่า

ดร.ชวลิต วิทยานนท์ นักวิชาการด้านประมง ได้สรุปความเสียหายของทางทรัพยากรสิ่งแวดล้อมที่มิอาจประเมินค่าได้ ตั้งแต่จีนสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ ความเสียหายตามมาทุกหย่อมหญ้า และกำลังจะถูกบดขยี่ด้วยการระเบิดเกาะแก่งที่รัฐบาลเพิ่งทำการอนุมัติไปเมื่อปลายปีที่ผ่านมา การเก็บกักและปล่อยน้ำจากเขื่อนจีนโดยไม่แจ้งให้คนปลายน้ำทราบข่าวสร้างความเสียหายต่อคนปลายน้ำและสิ่งแวดล้อม น้ำขึ้นลงผิดฤดูกาล น้ำหลากทวีความรุนแรงเมื่อไร้เกาะแก่งคอยซับแรงปะทะ เกิดการกัดเซาะตลิ่ง เกาะแก่งซึ่งเป็นแหล่งอนุบาลปลา (โดยเฉพาะปลาบึกที่ใกล้สูญพันธุ์) พื้นที่ชุ่มน้ำที่เป็นแหล่งอาศัยที่วางไข่ของนกประจำถิ่น นกหายาก และนกอพยพนานาต้องสูญพันธุ์ไปพร้อมการล่มสลายของระบบนิเวศนับสิบบริเวณลุ่มน้ำโขง นำไปสู่ความสูญเสียด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ซึ่งเป็นช่องทางในการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ (ปกติจะมีนักดูนกเข้ามาเที่ยวชมความสวยงามของธรรมชาติ)
.
.

แม่น้ำโขง
.
.

นายสมเกียรติ เขื่อนเชียงสา ผู้ประสานงานเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำโขง-ล้านนา ย้ำเตือนถึงเจตนารมณ์ของชาวบ้านริมฝั่งโขงที่ไม่เห็นด้วย ชาวบ้านหลายชีวิต หลายครอบครัว อาศัยพึ่งพาแม่น้ำโขงมาตั้งแต่บรรพบุรุษ เป็นวิถีชีวิต อารยธรรม และใช้องค์ความรู้อยู่อย่างพอเพียง ทั้งการเกษตรและทำประมงเพื่อเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง การปรับปรุงแม่น้ำโขงตามโครงการให้กลายสภาพเป็นคันคลองเพื่อการเดินเรือเชิงพาณิชย์ ทำให้ชาวบ้านไม่สามารถหาปลาได้ดังเดิม พืชน้ำจืดอย่างไก ที่เคยเก็บขายเป็นรายได้ในฤดูแล้งก็หายไปเพราะไกไม่สามารถเติบโตได้ขณะที่ระบบนิเวศถูกทำลาย

นางเพียรพร ดีเทศน์ ผอ.ฝ่ายรณรงค์ประเทศไทย องค์การแม่น้ำนานาชาติ เล่าถึงมูลค่าการจับปลาน้ำจืดจากแม่น้ำโขงได้มากถึง 1.9 - 4 ล้านตันต่อปี และชี้ให้เห็นถึงความบกพร่องของโครงการ ที่มีการศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจาก ประเทศจีน โดยถือเป็นการศึกษาที่โน้มเอียงเพราะเป็นผู้ได้รับผลประโยชน์มหาศาล แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นการศึกษาดังกล่าวมิได้ครอบคลุมไปถึง การศึกษาผลกระทบและการติดตามความเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดน
.
.

เพียรพร ดีเทศน์
.
.

ดร.เสาวรัจ รัตนคำฟู นักวิชาการอาวุโส สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย เสริมกรณีเดียวกันกว่า การศึกษาผลกระทบของโครงสร้างพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็น ถนน สะพาน หรือกรณีโครงการนี้ก็ตาม ควรดำเนินการโดยผู้ไม่มีส่วนได้ส่วนเสีย และหากรัฐบาลยังยึดหลักมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืนควรใส่ใจประชาชนท้องถิ่น ก็ในเมื่อชุมชนเกิดผลกระทบทางลบ จนถูกผลักให้เป็นคนชายขอบยิ่งขึ้น แล้วจะเกิดความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืนได้อย่างไร

จุดน่าสงสัยของโครงการดังกล่าว เต็มไปด้วยความคลุมเครือ ไม่มีความชัดเจนด้านรายละเอียดข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะสินค้า ประเภทสินค้า ปริมาณสินค้า เพื่อนำมาพิจารณามูลค่าต้นทุน กำไร และกระบวนการขนส่ง ว่ามีความเหมาะสมคุ้มค่ากว่าศักยภาพปัจจุบันที่ประเทศไทยเรามีกระนั้นหรือ ซึ่งที่ผ่านมามูลค่าการค้าผ่านด่านเชียงแสนและเชียงของ มีเพียงร้อยละ 3 ของการค้าผ่านชายแดนทั้งของประเทศ

ดร.เสาวรัจ สัมทับอีกว่า เมื่อเปรียบเทียบกับเศรษฐกิจการท่องเที่ยวเชิงระบบนิเวศ ผลผลิตทางการเกษตรการประมงของชาวบ้านริมโขง หากทำการตีเป็นมูลค่าตัวเลขที่ชัดเจนอาจจะทำให้รัฐบาลเข้าใจได้มากขึ้น ซึ่งกล่าวโดยสรุปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นมูลค่าการค้าระหว่างประเทศ ผลกระทบต่อเศรษฐกิจชุมชน และสิ่งแวดล้อมที่ต้องล่มสลาย ถือเป็นความไม่คุ้มค่า
.
.

แม่น้ำโขง
.
.

ใคร/อะไรจะสามารถเยียวยาชีวิต จิตใจ และทรัพยากรที่ต้องสูญเสียไป ไม่ว่าเงินมูลค่าเท่าใดก็ไม่สามารถแลกลมหายใจได้ การฟื้นฟูทรัพยากรเองก็เช่นกัน ภาพทิวทัศน์ธรรมชาติที่เคยสวยงาม พืชเฉพาะถิ่นเช่น ไก ปลาลุ่มน้ำที่หายากเช่น ปลาบึก หากสูญพันธุ์ไป ก็จะกลายเป็นหนึ่งในหลายร้อยพันสิ่งที่กลายเป็นเพียงความทรงจำ คงเป็นเรื่องน่าเศร้าหากเราต้องเฝ้ามองเศษซากอารยธรรมธรรมชาติถูกประเทศมหาอำนาจกลืนกินไปโดยไม่สามารถทำอะไรได้

แม้เราไม่สามารถมองเห็นปลาในน้ำลึกด้วยตาเปล่าได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าในน้ำไม่มีปลาแหวกว่ายอยู่ ทรัพยากรปัจจุบันมีให้มนุษย์ใช้อย่างจำกัดจำเขี่ยเองก็เช่นกัน เราจึงควรรักษาสิ่งที่ควรรักษา สละสิ่งที่ควรสละอย่างมีสติ เพื่อประโยชน์สุขที่แท้จริงมิใช่หรือ การตัดสินใจที่นำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงอย่างใหญ่หลวงครั้งนี้ ควรมีความชัดเจน จริงใจ เป็นกลาง และเที่ยงธรรมต่อคนในพื้นที่ สังคม ธรรมชาติ

นายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ ผู้นำเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง- ล้านนา หรือครูตี๋ นัดแสดงพลังคัดค้านเพื่อให้ยุติการระบิดแก่งน้ำโขงดังกล่าว ในวันที่ 5 กุมภาพันธ์ ที่จะถึงนี้ ที่ท่าผาถ่าน อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย โดยจะมีชาวบ้านราว 30 หมู่บ้านเข้าร่วมกิจกรรมร่วมลงชื่อคัดค้าน นิทรรศการแม่น้ำโขง งานแสดงทางวัฒนธรรม และพิธีเลี้ยงเจ้าพ่อผาถ่าน เป็นต้น

เราทุกคนมีสิทธิอันชอบธรรมในการปกป้องดูแลทรัพยากรธรรมชาติ อย่าปล่อยให้มหาอำนาจครอบงำความกล้าต่อสิ่งที่ควรได้รับการปกปักรักษา ลงชื่อในแคมเปญเพื่อปกป้องแม่น้ำโขง ได้ที่ แคมเปญรณรงค์ยุติโครงการระเบิดแก่ง เพื่อปกป้องผืนดินไทย รักษาระบบนิเวศมรดกทางธรรมชาติ

Source: Green news เผยข้อดีระเบิดโขง 'ลดต้นทุน' ขนส่ง 10 เท่า 'เจ้าท่า' ชี้ทำเพื่อชาติอาจมีผู้เสียประโยชน์บ้าง

บทความโดย พัชริดา พงษปภัสร์ เจ้าหน้าที่สื่อสารองค์กร
มูลนิธิสืบนาคะเสถียร


 

 

รับข่าวสาร