• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก อ่านข่าวย้อนหลัง ข่าว ประชาสัมพันธ์ ชุมชนด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น : ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด

ชุมชนด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น : ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด

อีเมล พิมพ์ PDF
ชุมชนด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด
ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดได้รับรางวัลชุมชนผู้อุทิศตนทำงานด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น ประจำปี พ.ศ.2559 ในโอกาส การสัมมนาวิชาการ เรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 37 วันที่ 15 – 16 ธันวาคม 2559 ณ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน
ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด ตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2537 โดยเริ่มจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณพิไล พูลสวัสดิ์ ได้เข้าไปชักชวนชี้แจงแก่ชาวบ้านที่จับลุกนกเงือกไปขายให้ความรู้ถึงความสำคัญ ประโยชน์ของนกเงือก จนทำให้เกิดการรวมกลุ่มของชาวบ้านโดยรอบเทือกเขาบูโด อุทยานแห่งชาติบูโด-สุไหงปาดี ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด คือ นราธิวาส ปัตตานี และยะลา
โดยร่วมกันทำหน้าที่เฝ้าระวัง ดูแลอนุรักษ์นกเงือกในพื้นที่ป่าที่ใกล้กับหมู่บ้านชุมชนของตนเอง และยังทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยวิจัยในงานวิจัยภาคสนามต่างๆ โดยได้รับความรู้ และการฝึกฝนทักษะจากโครงการศึกษานิเวศวิทยานกเงือก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และการสนับสนุนจากมูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก
นอกจากนี้ ยังได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานต่างๆ ในพื้นที่ อาทิเช่น อุทยานแห่งชาติบูโด-สุไหงปาดี โรงเรียนโดยรอบพื้นที่ จังหวัด อำเภอ เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล (ต.บาเจาะ ต.ปะลุกาสาเมาะ อ.บาเจาะ ต.สุวารี อ.รือเสาะ ต.กะรุบี อ.กะพ้อ และ ต.จะกว๊ะ อ.รามัน) ปศุสัตว์ อำเภอบาเจาะ จ.นราธิวาส ตำรวจ และทหารในพื้นที่ สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าโคกไม้เรือ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส สถานีวิจัยสัตว์ป่า ป่าพรุ ป่าฮาลา-ลาลา และโครงการสำรวจและรวบรวมพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับภาคใต้ อ.แว้ง จ.นราธิวาส ฯลฯ
การเฝ้าระวังเก็บนกเงือกของกลุ่มได้ดำเนินการอย่างเข้มแข็งต่อเนื่อง ทำให้ชาวบ้านและเยาวชนตระหนักถึงความสำคัญและประโยชน์ของการอนุรักษ์นกเงือกและป่าบูโด จึงร่วมกันสร้าง “ศาลานกเงือก” ณ หมู่บ้านตะโละตา อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส และบริจาคที่ดินสร้าง “ศูนย์อนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด” ณ หมู่บ้านตาเปาะ อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส เพื่อใช้ทำกิจกรรมส่วนรวมต่างๆ ของกลุ่ม และชุมชน
ปัจจุบันชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดมีจำนวนสมาชิกรวม 46 คน ประกอบด้วย ชาวบ้าน 13 คน จาก 7 หมู่บ้าน (ปาโจ ปูลา ตาเปาะ ตะโหนด ตะโละตา จ.นราธิวาส กะรุบี จ.ปัตตานี และจะกว๊ะ จ.ยะลา) ชาวบ้าน เยาวชนรุ่นใหม่ที่จะมาสืบสานต่อ 11 คน และเยาวชนสนใจเข้ามาฝึกทดลองอีก 22 คน สมาชิกสามารถถ่ายทอดความรู้ ทักษะ และทัศนคติ ให้แก่ชาวบ้าน และเยาวชนได้มากขึ้น โดยจะมีการประชุมกันทุกเดือนที่ศาลานกเงือก เพื่อสรุปงาน แนะนำและแก้ไขปัญหาที่พบ
จากเริ่มต้น พ.ศ.2537 จนถึงปัจจุบัน กลุ่มชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดพบโพรงรังทั้งหมดกว่า 200 โพรง ช่วยเฝ้าดูแลจนได้ลูกนกเงือกออกสู่ธรรมชาติได้มากกว่า 600 ตัว ในปี พ.ศ.2559 มีโพรงรังที่ดูแลประมาณ 75 โพรง และโพรงรังเทียม 15 โพรง มีนกเงือกเข้าโพรงรัง 31 โพรง ทำรังสำเร็จ 22 โพรง ได้ลูกนกออกสู่ป่าบูโด 22 ตัว นอกจากการเฝ้าดูแลในช่วงฤดูทำรังแล้ว ในช่วงนอกฤดูทำรัง สมาชิกจะทำหน้าที่สำรวจ ซ่อมแซมปรับปรุงโพรงรัง และติดตั้งโพรงรังเทียม เพื่อเตรียมพร้อมให้โพรงรังอยู่ในสภาพดีเหมาะสำหรับการทำรังของนกเงือกในฤดูกาลต่อไป
ผลการทำงาน เรียนรู้ของกลุ่มอย่างจริงจังต่อเนื่อง ทำให้ชาวบ้านสมาชิกกลุ่มมีทักษะ ประสบการณ์ สามารถถ่ายทอดความรู้ต่างๆ ให้แก่ นักเรียน เยาวชน ประชาชนทั่วไปที่สนใจ ให้เข้าใจ และเห็นคุณค่าความสำคัญของนกเงือกและป่าไม้ รวมถึงเป็นแหล่งเรียนรู้ และต้นแบบให้แก่ชุมชนอื่นๆ ในการจัดการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น
จากผลงานด้านการอนุรักษ์นกเงือกในป่าบูโดของชุมชน โดยความร่วมมือของทุกภาคส่วนทำให้เกิดผลสำเร็จ สามารถนำไปเป็นแนวทางให้แก่ชุมชนอื่น ตลอดจนเป็นแรงบันดาลใจให้แก่กลุ่มอนุรักษ์รุ่นใหม่ให้มีกำลังทำงานในด้านนี้ต่อไป
ทางคณะกรรมการจัดการสัมมนา เรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 37 จึงมีมติเป็นเอกฉันท์มอบรางวัลชุมชนผู้อุทิศตนทำงานด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น ประจำปี พ.ศ.2559 แก่ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด เพื่อเป็นเกียรติประวัติสืบต่อไป
ที่มา เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการ เรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 37
ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดได้รับรางวัลชุมชนผู้อุทิศตนทำงานด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น ประจำปี พ.ศ.2559 ในโอกาส การสัมมนาวิชาการ เรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 37 วันที่ 15 – 16 ธันวาคม 2559 ณ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน

ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด ตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2537 โดยเริ่มจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณพิไล พูลสวัสดิ์ ได้เข้าไปชักชวนชี้แจงแก่ชาวบ้านที่จับลุกนกเงือกไปขายให้ความรู้ถึงความสำคัญ ประโยชน์ของนกเงือก จนทำให้เกิดการรวมกลุ่มของชาวบ้านโดยรอบเทือกเขาบูโด อุทยานแห่งชาติบูโด-สุไหงปาดี ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด คือ นราธิวาส ปัตตานี และยะลา โดยร่วมกันทำหน้าที่เฝ้าระวัง ดูแลอนุรักษ์นกเงือกในพื้นที่ป่าที่ใกล้กับหมู่บ้านชุมชนของตนเอง และยังทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยวิจัยในงานวิจัยภาคสนามต่างๆ โดยได้รับความรู้ และการฝึกฝนทักษะจากโครงการศึกษานิเวศวิทยานกเงือก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และการสนับสนุนจากมูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก

นอกจากนี้ ยังได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานต่างๆ ในพื้นที่ อาทิเช่น อุทยานแห่งชาติบูโด-สุไหงปาดี โรงเรียนโดยรอบพื้นที่ จังหวัด อำเภอ เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล (ต.บาเจาะ ต.ปะลุกาสาเมาะ อ.บาเจาะ ต.สุวารี อ.รือเสาะ ต.กะรุบี อ.กะพ้อ และ ต.จะกว๊ะ อ.รามัน) ปศุสัตว์ อำเภอบาเจาะ จ.นราธิวาส ตำรวจ และทหารในพื้นที่ สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าโคกไม้เรือ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส สถานีวิจัยสัตว์ป่า ป่าพรุ ป่าฮาลา-ลาลา และโครงการสำรวจและรวบรวมพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับภาคใต้ อ.แว้ง จ.นราธิวาส ฯลฯ


ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด


การเฝ้าระวังเก็บนกเงือกของกลุ่มได้ดำเนินการอย่างเข้มแข็งต่อเนื่อง ทำให้ชาวบ้านและเยาวชนตระหนักถึงความสำคัญและประโยชน์ของการอนุรักษ์นกเงือกและป่าบูโด จึงร่วมกันสร้าง “ศาลานกเงือก” ณ หมู่บ้านตะโละตา อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส และบริจาคที่ดินสร้าง “ศูนย์อนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด” ณ หมู่บ้านตาเปาะ อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส เพื่อใช้ทำกิจกรรมส่วนรวมต่างๆ ของกลุ่ม และชุมชน

ปัจจุบัน ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดมีจำนวนสมาชิกรวม 46 คน ประกอบด้วย ชาวบ้าน 13 คน จาก 7 หมู่บ้าน (ปาโจ ปูลา ตาเปาะ ตะโหนด ตะโละตา จ.นราธิวาส กะรุบี จ.ปัตตานี และจะกว๊ะ จ.ยะลา) ชาวบ้าน เยาวชนรุ่นใหม่ที่จะมาสืบสานต่อ 11 คน และเยาวชนสนใจเข้ามาฝึกทดลองอีก 22 คน สมาชิกสามารถถ่ายทอดความรู้ ทักษะ และทัศนคติ ให้แก่ชาวบ้าน และเยาวชนได้มากขึ้น โดยจะมีการประชุมกันทุกเดือนที่ศาลานกเงือก เพื่อสรุปงาน แนะนำและแก้ไขปัญหาที่พบ


ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด


จากเริ่มต้น พ.ศ.2537 จนถึงปัจจุบัน ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโดพบโพรงรังทั้งหมดกว่า 200 โพรง ช่วยเฝ้าดูแลจนได้ลูกนกเงือกออกสู่ธรรมชาติได้มากกว่า 600 ตัว ในปี พ.ศ.2559 มีโพรงรังที่ดูแลประมาณ 75 โพรง และโพรงรังเทียม 15 โพรง มีนกเงือกเข้าโพรงรัง 31 โพรง ทำรังสำเร็จ 22 โพรง ได้ลูกนกออกสู่ป่าบูโด 22 ตัว นอกจากการเฝ้าดูแลในช่วงฤดูทำรังแล้ว ในช่วงนอกฤดูทำรัง สมาชิกจะทำหน้าที่สำรวจ ซ่อมแซมปรับปรุงโพรงรัง และติดตั้งโพรงรังเทียม เพื่อเตรียมพร้อมให้โพรงรังอยู่ในสภาพดีเหมาะสำหรับการทำรังของนกเงือกในฤดูกาลต่อไป

ผลการทำงาน เรียนรู้ของกลุ่มอย่างจริงจังต่อเนื่อง ทำให้ชาวบ้านสมาชิกกลุ่มมีทักษะ ประสบการณ์ สามารถถ่ายทอดความรู้ต่างๆ ให้แก่ นักเรียน เยาวชน ประชาชนทั่วไปที่สนใจ ให้เข้าใจ และเห็นคุณค่าความสำคัญของนกเงือกและป่าไม้ รวมถึงเป็นแหล่งเรียนรู้ และต้นแบบให้แก่ชุมชนอื่นๆ ในการจัดการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น


ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด


จากผลงานด้านการอนุรักษ์นกเงือกในป่าบูโดของชุมชน โดยความร่วมมือของทุกภาคส่วนทำให้เกิดผลสำเร็จ สามารถนำไปเป็นแนวทางให้แก่ชุมชนอื่น ตลอดจนเป็นแรงบันดาลใจให้แก่กลุ่มอนุรักษ์รุ่นใหม่ให้มีกำลังทำงานในด้านนี้ต่อไป

ทางคณะกรรมการจัดการสัมมนา เรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 37 จึงมีมติเป็นเอกฉันท์มอบรางวัลชุมชนผู้อุทิศตนทำงานด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น ประจำปี พ.ศ.2559 แก่ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด เพื่อเป็นเกียรติประวัติสืบต่อไป


ชุมชนอนุรักษ์นกเงือกเทือกเขาบูโด


ที่มา เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการ เรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 37

 

รับข่าวสาร