• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

เรื่อง 'ช้าง' กับ 'ลิง' ที่เขาใหญ่

อีเมล พิมพ์ PDF

ศศิน เฉลิมลาภผมเพิ่งกลับจากภารกิจบนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ คาดว่าเดือนนี้และเดือนหน้าจะมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากมายขับรถขึ้นมาเที่ยวเขาใหญ่ในช่วงวันหยุด ปัญหาใหญ่ของเขาใหญ่ คือ การพบกันโดยมิได้นัดหมายของนักท่องเที่ยวกับสัตว์ป่าบางชนิด ที่เป็นกรณีใหญ่ๆ มีสองชนิดคือ ‘ช้าง’ กับ ‘ลิง’


‘ถนน’ ตัดผืนป่าอุทยานแห่งชาติเป็นสองฝั่ง ระหว่างทางก็เป็นที่อยู่ของฝูงช้างป่า และฝูงลิงเกือบตลอดเส้นทาง ขบวนรถนักท่องเที่ยวปีสองปีที่ผ่านมาก็เจอเหตุการณ์ระทึกใจบ่อยๆ ว่าพี่ใหญ่เขาจะมาทำอะไร อย่างมีกรณีมานั่งทับรถ มารื้อของในท้ายกระบะ

ทางอุทยานเองก็มีมาตรการแก้ไขปัญหาออกมาเรื่อยๆ ทั้งขอความร่วมมือในการจำกัดความเร็ว จำกัดเสียงของรถมอเตอร์ไซด์คันใหญ่ ที่สำคัญ คือ จำกัดเวลาการใช้ถนนเส้นนี้ในยามค่ำคืน นับเป็นมาตรการที่มีความเหมาะสมและลดปัญหาไปได้

การประชาสัมพันธ์การปฏิบัติตัวเมื่อพบช้างป่าอยู่บนถนนก็ทำกันมาต่อเนื่องและเริ่มเป็นที่รับรู้ของคนจะมาเที่ยวเขาใหญ่ว่าเมื่อเจอช้างจะต้องจอดรถให้ห่างๆ ถ้าช้างเดินมาก็ถอยช้าๆ ปกติแล้วช้างจะหลบไปเอง แต่คนมาเที่ยวต้องรออย่างอดทน เพราะนี่คือบ้านของเขา เราเป็นผู้มาเยือน ดังนั้น รถที่จอดรอต้องติดเครื่องไว้เพื่อให้เคลื่อนรถได้ทันท่วงที

เวลากลางคืนถ้าเจอกันไม่ต้องดับไฟ เพราะไม่งั้นไม่เห็นช้างว่ามันจะมาหาเราไหม แต่ต้องใช้ไฟต่ำ อย่าไปสาดไฟสูงใส่เขาหรือกระพริบไฟใส่ก็ไม่ดี

ปัญหาเวลารถจอดต่อๆ กันหลายคัน คันหน้าต้องให้สัญญาณถอย ก็ต้องถอยตามๆ กัน อันนี้เป็นข้อปฏิบัติที่ต้องทำ ปัญหาที่ผ่านมามีคนใจร้อนแซงขึ้นไป ก็เจอพี่ใหญ่แน่ๆ

ตอนนี้คนเรามีนิสัยว่าต้องถ่ายรูปทุกอย่างผ่านโทรศัพท์ ไกลๆ ก็คงถ่ายได้แต่ข้อห้ามคืออย่าใช้แฟลช ดูให้ดีว่าเครื่องของท่านเปิดแฟลชอัตโนมัติไว้ไหมก่อนถ่าย แต่การเข้าใกล้ๆ นั้นไม่ควรอย่างยิ่ง ยิ่งมีลูกช้างอยู่ด้วยถึงไม่เห็น ตัวแม่มันรับรองว่าเธออยู่ไม่ไกลในราวป่านั้นแหล่ะ และเมื่อแม่มันวิ่งมาดูลูก แน่นอนว่าเพื่อนจะตามมาอีกหลายตัว

พลาดพลั้งตกอยู่ในวงล้อมของช้างต้องตั้งสติให้มั่น หากเป็นเวลากลางคืนให้ใช้ไฟสูง ค่อยเคลื่อนรถไปในทางที่มีช้างอยู่น้อย อย่าดับเครื่องและปิดไฟรถ ปกติช้างจะวิ่งไล่ผู้รบกวนสองสามครั้งหากตามไม่ทันก็เลิกวิ่งไล่


ศศิน เฉลิมลาภ


ช้างเขาใหญ่จะอารมณ์ดี หากไม่รบกวนอะไรมัน ปกติช้างจะไม่ทำร้ายคนและรถ แต่ถ้าโกรธและรู้สึกไม่ไว้ใจอาจตรงเข้าทำร้ายได้

ช้างอารมณ์ดีหูจะสะบัด หางแกว่ง งวงส่ายๆ เกี่ยวต้นไม้ใบหญ้ากิน ไม่สนใจเรา แต่ถ้าเมื่อไหร่หูกางตั้ง หางชี้ งวงนิ่งแข็งและอยู่นิ่งจ้องมาทางเรา อันนี้ต้องตัดสินใจหนี

แต่ตอนนี้ทางอุทยานจัดเจ้าหน้าที่คอยดูแลเกือบตลอดทาง ที่ผ่านมาก็สามารถจัดการปัญหาได้ ค่อยๆ คุยค่อยเบียดให้เขาเข้าป่าไป

ปัญหาที่ดูจะใหญ่กว่าช้างคือ ‘ลิง’ ที่ผ่านมานักท่องเที่ยวชอบให้อาหาร จนตอนนี้ลิงเขาใหญ่นิสัยเสียมาก เคยกินก็มาแย่งชิงจากคนที่ถือของในมือ และกระโดดขึ้นรถค้นหาเอง ดังนั้น ของกินขนมผลไม้ ต้องเก็บไม่ให้เห็น และต้องไม่ให้อาหารลิงในทุกกรณี พักเต็นท์ พักบ้าน อาหาร และขยะก็เก็บมิดชิด เจอลิงอย่าเรียกแต่ไล่มัน

คงต้องช่วยกันเตือนคนที่ยังให้อาหารลิงตามถนนกันด้วยว่าท่านกำลังสร้างปัญหาใหญ่ เพราะพอมันมารอ รถขับมาก็ชนมันตายบ่อยๆ เวลามันจะเข้ามาจะส่งหน่วยหน้ามาตัวสองตัวก่อน ถ้ามีของที่มันแย่งได้ พวกมันอีกนับสิบจะมารุม

เรื่องลิงนี่คิดว่าถ้าคนเปลี่ยนพฤติกรรมก่อน ไม่ให้อาหาร เก็บของกินให้ดี เก็บขยะให้ดี สักปีสองปี ลิงรู้ว่าไม่มีอะไรกินก็เลิกพาฝูงมาใกล้คน

มาเที่ยวเขาใหญ่ก็ฝากเรื่องช้าง และลิงด้วยครับ

บทความโดย ศศิน เฉลิมลาภ ประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร 3 ธันวาคม 2559

 

 

รับข่าวสาร