• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

พัชราภรณ์ ต๊ะกู่

อีเมล พิมพ์ PDF
เกือบสิบปีที่แล้ว ที่สำนักงานภาคสนามพื้นที่อุ้มผาง มูลนิธิสืบนาคะเสถียรรับ "แม่บ้าน" มาทำงานหนึ่งคน
เธอเป็นสาวชาวปากะญอ จากบ้านแม่จัน หมู่บ้านกลางป่าเป็นพื้นที่ต้นน้ำของน้ำตกทีลอซู
สาวชาวปากะญอคนนั้นหน้าตาสะสวย ตาวาวสดใส ประดับยิ้มบนใบหน้าเสมอ เธอชื่อ พัช - พัชราภรณ์ ต๊ะกู่
ผมรู้ประวัติเธอสั้นๆ แต่เพียงว่าจบมัธยมต้นที่โรงเรียนแถวบ้าน แล้วเดินทางไปทำงานโรงงานที่สมุทรปราการ อยู่ปีสองปี ก่อนทนสภาพแวดล้อมไม่ไหวอยากกลับมาหางานทำที่อุ้มผาง
เวลาผมไปทำงานที่อุ้มผาง พัช จะประสานงานถามไถ่ว่าใครมาบ้าง จะหาที่พักไหม กินข้าวที่ไหน มาถึงสำนักงานก็กุลีกุจอต้อนรับ วิ่งซื้อของ ขับมอเตอร์ไซด์ไปทั่ว เป็นขวัญใจของแขกที่มาเยือน และผู้คนที่มาติดต่องานที่สำนักงาน เวลามีชาวบ้านจากในป่ามาพักอาศัยนอนที่สำนักงานพัชดูแล หุงข้าวปลาอาหาร พวกเราก็ได้เธอนี่แหล่ะเป็นล่ามคุยภาษากับชาวบ้านที่พูดภาษาเราไม่คล่อง เวลาผมเข้าไปทำงานในหมู่บ้านก็ได้พัชนำทาง และเป็นล่าม
ทุกครั้งที่มีกิจกรรมกับชาวบ้าน พัช นอนดึกตื่นเช้า ท่าทางคล่องแคล่วก่อไฟ ปรุงอาหาร และฝีมือตำน้ำพริกสารพัดของเธอเป็นที่ร่ำลือ (เวลามากรุงเทพ เธอจะต้องมีน้ำพริกสูตรพิเศษติดมาฝากพี่ๆ ที่สำนักงานกลางเสมอ)
ระหว่างทำงานกับเรา เธอขอไปเรียนเพิ่มเติมในระบบการศึกษานอกโรงเรียน หลายครั้งต้องเดินทางจากแผ่นดินดอยลอยฟ้ามาเข้าร่วมกิจกรรมที่จังหวัดตากซึ่งห่างลงมาบนทางภูเขากว่าห้าหกชั่วโมง เธอฝ่าฟันอาการเมารถลงมาหลายรอบจนเทียบชั้นมัธยมปลายสำเร็จ
ขณะเดียวกันการทำงานของเธอก็พัฒนาขึ้นเป็นเจ้าหน้าที่สำนักงาน และระหว่างนั้นก็เริ่มงานสร้างกลุ่มเครือข่ายผ้าทอปากะญอ และรับผิดชอบประสานงานจัดตั้งกองทุนผ้าทอจอมป่าขึ้นมาจนสำเร็จ (จอมป่า เป็นชื่อย่อโครงการของมูลนิธิสืบที่ทำงานการมีส่วนร่วมกับชุมชนในการอนุรักษ์ป่า JoMPA-Joint Management of Protected Area)
พัชรับหน้าที่เป็นผู้ประสานงานหลักในการรวบรวมสมาชิกกลุ่มที่เป็นแม่บ้านชาวกะเหรี่ยงปากะญอ และโผล่ว ในหมู่บ้านกลางป่าลึก บางทีต้องขับมอเตอร์ไซด์ลุยโคลนเข้าป่าห้าสิบกิโลเมตร ไม่นับรวมขี่มอเตอร์ไซด์จากสำนักงานที่อุ้มผางไปยังชายป่าอีกร้อยกิโลฯ
ระหว่างงานที่ยากลำบากวุ่นวายนี้ พัช สมัครเรียนศึกษาศาสตร์ที่มหาวิทยาลับสุโขทัยธรรมาธิราช ระหว่างการเรียนเธอเปรียบเสมือนเป็นผู้จัดการโครงการวิสาหกิจชุมชน ผ้าทอจอมป่า ซึ่งพัฒนาต่อยอดมาจากโครงการผ้าทอ ซึ่งปัจจุบันขยายกิจกรรมกว้างขวางไปหลายหมู่บ้าน พัฒนากลุ่ม และผลิตภัณฑ์เข้าสู่มาตรฐาน OTOP และวิสาหกิจชุมชนระดับจังหวัด มีสมาชิกกลุ่มนับร้อยคน นับเป็นการสร้างฐานเศรษฐกิจชุมชนให้ยั่งยืนตามยุทธศาสตร์ของมูลนิธิสืบนาคะเสถียรที่ทำงานกับชุมชนเพื่อนำไปสู่วิถีชีวิตเป็นมิตรผืนป่า ในป่าตะวันตก
ผมสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงในฝีมือการเขียนรายงานสรุปงาน การถ่ายภาพ ทำเพจสื่อสารในการขายผ้าทอ ( https://www.facebook.com/ผ้าทอ-จอมป่า-ผลิตภัณฑ์ชุมชนในผืนป่าตะวันตก) แม้แต่การนำเสนองานด้วยเพาเวอร์พอยท์ ที่ทำได้อย่างไม่เป็นรองเพื่อนร่วมงานที่เป้็นบัณฑิตจากการศึกษาในระบบที่จบมาก่อนเธอหลายปีด้วยซ้ำ
วันนี้เธอสำเร็จรับปริญญาตรีที่สุโขทัยธรรมาธิราช ผมไปแสดงความยินดีกับเธอ และชื่นชมกับความอุตสาหะ วิริยะ พากเพียร และชีวิตที่เลือกกำหนดเองของเธอ ยินดีกับครอบครัว ญาติพี่น้องที่เดินทางมาร่วมงานรับปริญญา
เธอบอกว่าเสร็จพิธีแล้วเธอจะขอพาแม่ และญาติไปเที่ยวทะเล เพราะที่บ้านของเธอไม่เคยเห็นทะเล
วันนี้ผมรู้สึกภาคภูมิใจกับน้องพัชราภรณ์ ต๊ะกู่ แห่งบ้านแม่จันเป็นอย่างยิ่ง ไม่ใช่จากปริญญากระดาษใบนี้ แต่เป็นปริญญาของชีวิตที่เลือกที่จะสร้างสรรค์ และกำหนดให้ชีวิตผ่านความลำบากมาพบความสำเร็จที่มีคุณค่ายิ่งสำหรับตนเอง ครอบครัว ท้องถิ่น และประเทศนี้
ขอบคุณครับพัช ที่แสดงความเข้มแข็ง มุ่งมั่น ที่ยิ่งใหญ่อย่างยิ่งในสายตาพวกเราที่เป็นพี่น้อง เพื่อนร่วมงานของคุณ
พัชราภรณ์ ต๊ะกู่เกือบสิบปีที่แล้ว ที่สำนักงานภาคสนามพื้นที่อุ้มผาง มูลนิธิสืบนาคะเสถียรรับ "แม่บ้าน" มาทำงานหนึ่งคนเธอเป็นสาวชาวปากะญอ จากบ้านแม่จัน หมู่บ้านกลางป่าเป็นพื้นที่ต้นน้ำของน้ำตกทีลอซู

สาวชาวปากะญอคนนั้นหน้าตาสะสวย ตาวาวสดใส ประดับยิ้มบนใบหน้าเสมอ เธอชื่อ พัช - พัชราภรณ์ ต๊ะกู่

ผมรู้ประวัติเธอสั้นๆ แต่เพียงว่าจบมัธยมต้นที่โรงเรียนแถวบ้าน แล้วเดินทางไปทำงานโรงงานที่สมุทรปราการ อยู่ปีสองปี ก่อนทนสภาพแวดล้อมไม่ไหวอยากกลับมาหางานทำที่อุ้มผาง

เวลาผมไปทำงานที่อุ้มผาง พัช จะประสานงานถามไถ่ว่าใครมาบ้าง จะหาที่พักไหม กินข้าวที่ไหน มาถึงสำนักงานก็กุลีกุจอต้อนรับ วิ่งซื้อของ ขับมอเตอร์ไซด์ไปทั่ว เป็นขวัญใจของแขกที่มาเยือน และผู้คนที่มาติดต่องานที่สำนักงาน เวลามีชาวบ้านจากในป่ามาพักอาศัยนอนที่สำนักงานพัชดูแล หุงข้าวปลาอาหาร พวกเราก็ได้เธอนี่แหล่ะเป็นล่ามคุยภาษากับชาวบ้านที่พูดภาษาเราไม่คล่อง เวลาผมเข้าไปทำงานในหมู่บ้านก็ได้พัชนำทาง และเป็นล่าม

ทุกครั้งที่มีกิจกรรมกับชาวบ้าน พัช นอนดึกตื่นเช้า ท่าทางคล่องแคล่วก่อไฟ ปรุงอาหาร และฝีมือตำน้ำพริกสารพัดของเธอเป็นที่ร่ำลือ (เวลามากรุงเทพ เธอจะต้องมีน้ำพริกสูตรพิเศษติดมาฝากพี่ๆ ที่สำนักงานกลางเสมอ)
.
.

พัชราภรณ์ ต๊ะกู่
.
.
ระหว่างทำงานกับเรา เธอขอไปเรียนเพิ่มเติมในระบบการศึกษานอกโรงเรียน หลายครั้งต้องเดินทางจากแผ่นดินดอยลอยฟ้ามาเข้าร่วมกิจกรรมที่จังหวัดตากซึ่งห่างลงมาบนทางภูเขากว่าห้าหกชั่วโมง เธอฝ่าฟันอาการเมารถลงมาหลายรอบจนเทียบชั้นมัธยมปลายสำเร็จ

ขณะเดียวกันการทำงานของเธอก็พัฒนาขึ้นเป็นเจ้าหน้าที่สำนักงาน และระหว่างนั้นก็เริ่มงานสร้างกลุ่มเครือข่ายผ้าทอปากะญอ และรับผิดชอบประสานงานจัดตั้งกองทุนผ้าทอจอมป่าขึ้นมาจนสำเร็จ (จอมป่า เป็นชื่อย่อโครงการของมูลนิธิสืบที่ทำงานการมีส่วนร่วมกับชุมชนในการอนุรักษ์ป่า JoMPA-Joint Management of Protected Area)

พัชรับหน้าที่เป็นผู้ประสานงานหลักในการรวบรวมสมาชิกกลุ่มที่เป็นแม่บ้านชาวกะเหรี่ยงปากะญอ และโผล่ว ในหมู่บ้านกลางป่าลึก บางทีต้องขับมอเตอร์ไซด์ลุยโคลนเข้าป่าห้าสิบกิโลเมตร ไม่นับรวมขี่มอเตอร์ไซด์จากสำนักงานที่อุ้มผางไปยังชายป่าอีกร้อยกิโลฯ

ระหว่างงานที่ยากลำบากวุ่นวายนี้ พัช สมัครเรียนศึกษาศาสตร์ที่มหาวิทยาลับสุโขทัยธรรมาธิราช ระหว่างการเรียนเธอเปรียบเสมือนเป็นผู้จัดการโครงการวิสาหกิจชุมชน ผ้าทอจอมป่า ซึ่งพัฒนาต่อยอดมาจากโครงการผ้าทอ ซึ่งปัจจุบันขยายกิจกรรมกว้างขวางไปหลายหมู่บ้าน พัฒนากลุ่ม และผลิตภัณฑ์เข้าสู่มาตรฐาน OTOP และวิสาหกิจชุมชนระดับจังหวัด มีสมาชิกกลุ่มนับร้อยคน นับเป็นการสร้างฐานเศรษฐกิจชุมชนให้ยั่งยืนตามยุทธศาสตร์ของมูลนิธิสืบนาคะเสถียรที่ทำงานกับชุมชนเพื่อนำไปสู่วิถีชีวิตเป็นมิตรผืนป่า ในป่าตะวันตก

ผมสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงในฝีมือการเขียนรายงานสรุปงาน การถ่ายภาพ ทำเพจสื่อสารในการขายผ้าทอ (https://www.facebook.com/ผ้าทอ-จอมป่า-ผลิตภัณฑ์ชุมชนในผืนป่าตะวันตก) แม้แต่การนำเสนองานด้วยเพาเวอร์พอยท์ ที่ทำได้อย่างไม่เป็นรองเพื่อนร่วมงานที่เป้็นบัณฑิตจากการศึกษาในระบบที่จบมาก่อนเธอหลายปีด้วยซ้ำ
.
.

พัชราภรณ์ ต๊ะกู่
.
.
วันนี้เธอสำเร็จรับปริญญาตรีที่สุโขทัยธรรมาธิราช ผมไปแสดงความยินดีกับเธอ และชื่นชมกับความอุตสาหะ วิริยะ พากเพียร และชีวิตที่เลือกกำหนดเองของเธอ ยินดีกับครอบครัว ญาติพี่น้องที่เดินทางมาร่วมงานรับปริญญา

เธอบอกว่าเสร็จพิธีแล้วเธอจะขอพาแม่ และญาติไปเที่ยวทะเล เพราะที่บ้านของเธอไม่เคยเห็นทะเล

วันนี้ผมรู้สึกภาคภูมิใจกับน้องพัชราภรณ์ ต๊ะกู่ แห่งบ้านแม่จันเป็นอย่างยิ่ง ไม่ใช่จากปริญญากระดาษใบนี้ แต่เป็นปริญญาของชีวิตที่เลือกที่จะสร้างสรรค์ และกำหนดให้ชีวิตผ่านความลำบากมาพบความสำเร็จที่มีคุณค่ายิ่งสำหรับตนเอง ครอบครัว ท้องถิ่น และประเทศนี้

ขอบคุณครับพัช ที่แสดงความเข้มแข็ง มุ่งมั่น ที่ยิ่งใหญ่อย่างยิ่งในสายตาพวกเราที่เป็นพี่น้อง เพื่อนร่วมงานของคุณ
.
.

พัชราภรณ์ ต๊ะกู่
.
ศศิน เฉลิมลาภ
.
 

รับข่าวสาร