• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก เราทำงานให้พี่สืบ ศศิน เฉลิมลาภ บทความโดยศศิน เฉลิมลาภ คิดยกกำลัง 2 : คนดังรณรงค์ จุดประกายผืนป่า

คิดยกกำลัง 2 : คนดังรณรงค์ จุดประกายผืนป่า

อีเมล พิมพ์ PDF
สังคมโลกโซเซียลมีเดียกำลังให้ความสนใจกระแสการปลูกต้นไม้ที่กำลังมาแรง ยิ่งเมื่อบุคคลมีชื่อเสียงร่วมกันรณรงค์กันอย่างจริงจัง เกิดเป็นกลุ่มคนต่างๆ นำไปสู่การเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ได้อย่างเหมาะสม
อ.ศศิน เฉลิมลาภ ประธานมูลนิธิสืบนาคเสถียร แสดงความชื่นชนและกล่าวถึงความน่าสนใจที่ “โครงการปลูกเลย” ได้สร้างสัญลักษณ์ชูมือสื่อถึงการปลูกต้นไม้ร่วมกันขึ้น เพื่อช่วยจุดประกาย และเล็งเห็นโอกาสที่สามารถเปิดมิติเข้าถึงมุมมองของชาวบ้านที่อาจไม่กล้าพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ได้ ถือว่าได้เพิ่มเพื่อนร่วมอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ขึ้นอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งสามารถแลกเปลี่ยน เรียนรู้ รวมทั้งแนวคิดและลักษณะพื้นที่ปลูกป่าต่อกันได้
เรื่องของพื้นที่สำหรับการปลูกป่านั้น ประชาชนต้องทราบก่อนว่าไม่มีพื้นที่ให้ปลูก โดยการดูแลป่าไม้ไทยถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ กรมป่าไม้ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช (จากการแบ่งพื้นที่ดูแลเมื่อประมาณ 10 ปีก่อน) ด้านกรมอุทยานฯ ได้รับพื้นที่บริเวณที่สมบูรณ์กว่าพร้อมบุคลากรที่สามารถกระจายดูแลได้อย่างทั่วถึง มากกว่าพื้นที่ดูแลของกรมป่าไม้ แต่แม้จะสมบูรณ์กว่าเพียงไรก็ยังปรากฏภูเขาหัวโล้นและการปลูกพืชเชิงเดี่ยวอย่างข้าวโพดอยู่บ้าง แต่ถือว่าเป็นพื้นที่ขนาดเล็ก ซึ่งแต่เดิมจุดอ่อนของอุทยานฯ คือไม่มีการประกาศทับพื้นที่ของชุมชนในป่า ชุมชนจึงขยายพื้นที่รุกเข้าไปในป่าพอสมควร แต่เนื่องจากยังมีบุคลากรดูแลทั่วถึงทำให้ป่าไม้ยังสามารถคงอยู่ได้
แต่ด้านพื้นที่การดูแลของกรมป่าไม้ มีหน่วยป้องกันและรักษาเพียง 1 หน่วยเท่านั้น ซึ่งหมายความว่าหน้าที่ต่างๆ จะตกเป็นของเจ้าหน้าที่เหล่านี้เพียงหน่วยเดียว อีกทั้งปัญหาป่ากระจายตัวเป็นหย่อมๆ ทำให้ดูแลได้ยากลำบาก
จากข้อมูลที่ได้รับมาจากกลุ่มโครงการปลูกเลย มีพื้นที่ปลูกได้ประมาณ 1 ร้อยไร่ ลักษณะการปลูกต้องมีการระดมคน สร้างการพูดคุยทำความเข้าใจกับชาวบ้าน ต้องเข้าใจว่าชาวบ้านบางกลุ่มอาจมีความจำเป็นต้องปลูกพืชชนิดนี้ จึงไม่ควรใช้มาตรการเด็ดขาดเข้าไปกล่าวโทษและยึดพื้นที่มาใช้ดำเนินการปลูกต้นไม้ได้ ทางออกของปัญหานี้คือการรักษาผืนป่าที่ยังคงอยู่ไม่ให้ลดน้อยลงจนกระทั่งหมดไปมากกว่าเดิม
ทางเจ้าหน้าที่ต้องทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และด้านชุมชนเองควรหยุดการบุกรุกพื้นที่สีเขียว การเพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่เข้าไปสานสัมพันธ์และสร้างความเข้าใจให้ชุมชนได้เห็นถึงความสำคัญของป่าไม้ และหาแนวทางและกติการ่วมกันในการรักษาป่า ไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้งหรือการจับกุมในภายหลัง เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนพื้นที่เกษตรกรรมเป็นพื้นที่ป่าในที่สุด อาจไม่จำเป็นต้องเป็นป่าสมบูรณ์เช่นป่าในการดูแลของกรมอุทยานฯ
ผู้สนใจสามารถศึกษาโมเดลการสร้างป่าที่มีอยู่อย่างหลากหลายได้ เช่น ป่าเศรษฐกิจ เป็นต้น อีกทั้งยังต้องยกระดับสิทธิชุมชน กฎหมาย หน่วยงานที่รับผิดชอบ หรือสำนักป่าชุมชนในกรมป่าไม้ลงไปทำงานในเชิงพันธมิตรในการร่วมกับชาวบ้านป้องกันและรักษาป่า
ศสิน เฉลิมลาภสังคมโลกโซเซียลมีเดียกำลังให้ความสนใจกระแสการปลูกต้นไม้ที่กำลังมาแรง ยิ่งเมื่อบุคคลมีชื่อเสียงร่วมกันรณรงค์กันอย่างจริงจัง เกิดเป็นกลุ่มคนต่างๆ นำไปสู่การเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ได้อย่างเหมาะสม

อ.ศศิน เฉลิมลาภ ประธานมูลนิธิสืบนาคเสถียร แสดงความชื่นชนและกล่าวถึงความน่าสนใจที่ “โครงการปลูกเลย” ได้สร้างสัญลักษณ์ชูมือสื่อถึงการปลูกต้นไม้ร่วมกันขึ้น เพื่อช่วยจุดประกาย และเล็งเห็นโอกาสที่สามารถเปิดมิติเข้าถึงมุมมองของชาวบ้านที่อาจไม่กล้าพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ได้ ถือว่าได้เพิ่มเพื่อนร่วมอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ขึ้นอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งสามารถแลกเปลี่ยน เรียนรู้ รวมทั้งแนวคิดและลักษณะพื้นที่ปลูกป่าต่อกันได้
ศศิน เฉลิมลาภ

เรื่องของพื้นที่สำหรับการปลูกป่านั้น ประชาชนต้องทราบก่อนว่าไม่มีพื้นที่ให้ปลูก โดยการดูแลป่าไม้ไทยถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ กรมป่าไม้ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช (จากการแบ่งพื้นที่ดูแลเมื่อประมาณ 10 ปีก่อน) ด้านกรมอุทยานฯ ได้รับพื้นที่บริเวณที่สมบูรณ์กว่าพร้อมบุคลากรที่สามารถกระจายดูแลได้อย่างทั่วถึง มากกว่าพื้นที่ดูแลของกรมป่าไม้ แต่แม้จะสมบูรณ์กว่าเพียงไรก็ยังปรากฏภูเขาหัวโล้นและการปลูกพืชเชิงเดี่ยวอย่างข้าวโพดอยู่บ้าง แต่ถือว่าเป็นพื้นที่ขนาดเล็ก ซึ่งแต่เดิมจุดอ่อนของอุทยานฯ คือไม่มีการประกาศทับพื้นที่ของชุมชนในป่า ชุมชนจึงขยายพื้นที่รุกเข้าไปในป่าพอสมควร แต่เนื่องจากยังมีบุคลากรดูแลทั่วถึงทำให้ป่าไม้ยังสามารถคงอยู่ได้

แต่ด้านพื้นที่การดูแลของกรมป่าไม้ มีหน่วยป้องกันและรักษาเพียง 1 หน่วยเท่านั้น ซึ่งหมายความว่าหน้าที่ต่างๆ จะตกเป็นของเจ้าหน้าที่เหล่านี้เพียงหน่วยเดียว อีกทั้งปัญหาป่ากระจายตัวเป็นหย่อมๆ ทำให้ดูแลได้ยากลำบาก

กรมป่าไม้

จากข้อมูลที่ได้รับมาจากกลุ่มโครงการปลูกเลย มีพื้นที่ปลูกได้ประมาณ 1 ร้อยไร่ ลักษณะการปลูกต้องมีการระดมคน สร้างการพูดคุยทำความเข้าใจกับชาวบ้าน ต้องเข้าใจว่าชาวบ้านบางกลุ่มอาจมีความจำเป็นต้องปลูกพืชชนิดนี้ จึงไม่ควรใช้มาตรการเด็ดขาดเข้าไปกล่าวโทษและยึดพื้นที่มาใช้ดำเนินการปลูกต้นไม้ได้ ทางออกของปัญหานี้คือการรักษาผืนป่าที่ยังคงอยู่ไม่ให้ลดน้อยลงจนกระทั่งหมดไปมากกว่าเดิม

ทางเจ้าหน้าที่ต้องทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และด้านชุมชนเองควรหยุดการบุกรุกพื้นที่สีเขียว การเพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่เข้าไปสานสัมพันธ์และสร้างความเข้าใจให้ชุมชนได้เห็นถึงความสำคัญของป่าไม้ และหาแนวทางและกติการ่วมกันในการรักษาป่า ไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้งหรือการจับกุมในภายหลัง เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนพื้นที่เกษตรกรรมเป็นพื้นที่ป่าในที่สุด อาจไม่จำเป็นต้องเป็นป่าสมบูรณ์เช่นป่าในการดูแลของกรมอุทยานฯ

ผู้สนใจสามารถศึกษาโมเดลการสร้างป่าที่มีอยู่อย่างหลากหลายได้ เช่น ป่าเศรษฐกิจ เป็นต้น อีกทั้งยังต้องยกระดับสิทธิชุมชน กฎหมาย หน่วยงานที่รับผิดชอบ หรือสำนักป่าชุมชนในกรมป่าไม้ลงไปทำงานในเชิงพันธมิตรในการร่วมกับชาวบ้านป้องกันและรักษาป่า
 

รับข่าวสาร