• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก เราทำงานให้พี่สืบ ศศิน เฉลิมลาภ บทความโดยศศิน เฉลิมลาภ คิดยกกำลัง 2 : ประเมินนโยบายการทวงคืนผืนป่า

คิดยกกำลัง 2 : ประเมินนโยบายการทวงคืนผืนป่า

อีเมล พิมพ์ PDF

จังหวัดน่านสถานการณ์ทรัพยากรป่าไม้ประเทศไทยกำลังตกอยู่ในสภาพวิกฤต มีจำนวนจำกัด และถดถอยลงเรื่อยในทุกๆ ปี ด้วยสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งปัจจัยหลักที่สร้างผลกระทบแก่ทรัพยากรป่าไม้ นั่นคือฝีมือมนุษย์ ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านระบบนิเวศ แหล่งน้ำ สัตว์ป่า และนำไปสู่ภัยธรรมชาติต่างๆ ที่ถาโถมเข้ามาอย่างไม่ขาดสายให้มนุษย์ต้องแบกรับมืออย่างกระอักกระอ่วนแก้ไขเฉพาะหน้าเป็นเรื่องๆ ไป


ย้อนกลับมามองผืนป่าจังหวัดน่านที่กำลังเป็นกระแสลุกฮือ ภาพภูเขาหัวโล้นอันติดตา สร้างข้อถกเถียงและเกิดการวิพากษ์วิจารณ์กันอย่างหนัก ราวกับกำลังประกาศสงครามกับสถานการณ์ป่าไม้ในประเทศไทย ปลุกจิตสำนึกให้ประชาชนในสังคมได้ตระหนักและนำไปสู่ความเคลื่อนไหวของคนกลุ่มหนึ่ง เกิดเป็นโครงการปลูกเลยโดยนายอภิสิทธิ์ โอภาสเอี่ยมลิขิต หรือโจอี้ บอย และนายสุหฤท สยามวาลา เป็นผู้ผลักดัน ซึ่งถือว่าเป็นบุคคลทรงอิทธิพลที่ช่วยส่งผลให้สังคมไทยตื่นตัวแสดงความห่วงใยและช่วยอนุรักษ์ป่าไม้กันมากขึ้น

จากการที่นายสุหฤทเดินทางกลับมาจากจังหวัดน่านแล้วต้องแสดงอาการผิดหวัง เพราะเขาตั้งใจดำเนินการปลูกป่าให้ประสบผล แต่ปรากฏว่าเมื่อดำเนินโครงการได้ประมาณ 500 ล้านไร่ ซึ่งถือว่าเป็นจำนวนเยอะมากสำหรับแรงขับเคลื่อนของขุมพลังกลุ่มหนึ่งที่ใช้เพื่อผลักดันการปลูกป่าไม้ แต่เนื่องจากเดิมมีพื้นที่ป่าประมาณ 7 ล้านไร่ ปัจจุบันเหลือป่า 4 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 60 แบ่งเป็น พื้นที่เกษตรกรรม (ถูกกฎหมาย) ร้อยละ 23, พื้นที่ทำกินในป่าสงวนแห่งชาติ ร้อยละ 8, พื้นที่ทำกินในอุทยานแห่งชาติ ร้อยละ 4, พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ร้อยละ 29 และพื้นที่อุทยานแห่งชาติ (รวมทั้งพื้นที่เตรียมประกาศอุทยานฯ ร้อยละ 36)

จังหวัดน่าน

ทางนายศศิน เฉลิมลาภ ประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียรได้แสดงความเป็นห่วงในส่วนของพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ที่ต้องการให้มีการป้องกันการรุกคืบเข้ามาในป่าผืนนี้ เพราะพื้นที่ป่าบริเวณนี้หมดไปปีละหลายหมื่นไร่

ทั้งประเทศไทยเหลือพื้นที่ป่าประมาณ 100 ล้านไร่ แบ่งเป็นพื้นที่ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จำนวน 70 ล้านไร่ และเป็นพื้นที่ของกรมป่าไม้ จำนวน 30 ล้านไร่ ซึ่งนโยบายทวงคืนผืนป่าของรัฐบาลปัจจุบัน มีเจ้าหน้าที่ทหาร เจ้าหน้าที่ป่าไม้ และเจ้าหน้าที่อุทยานฯ เป็นผู้ดำเนินการทวงคืนผืนป่า

เมื่อพูดถึงการทวงคืนผืนป่า พื้นที่ป่าสงวนในจังหวัดน่านเพียงจังหวัดเดียวมี จำนวน 1 ล้านไร่ แต่พื้นที่ทั่วประเทศมีจำนวน 10 ล้านไร่ เป้าหมายทวงคืนอยู่ที่ 4 แสนไร่ ส่วนพื้นที่ป่ากรมอุทยานฯ จากพื้นที่ 5 ล้านไร่ มีเป้าหมายทวงคืน 2 แสนไร่ ซึ่งเมื่อเทียบกันแล้วเป็นพื้นที่จำนวนน้อยมาก และส่งต่อพื้นที่ให้โครงการ อาทิ โครงการปลูกเลย ได้ใช้พื้นที่ทวงคืนผืนนี้ดำเนินการปลูกป่าต่อไป

แต่ตามหลักทฤษฎีแล้วจำเป็นต้องเพิ่มพื้นที่เป้าหมายอีกร้อยละ 40 ซึ่งมีแนวทางที่สามารถนำมาเป็นเครื่องมือได้คือ (1) เพิ่มพื้นที่สวนป่าเอกชน (2) นโยบายส่งเสริมป่าสามอย่างประโยชน์สี่อย่าง (3) ป่าครอบครัว (4) ธนาคารต้นไม้ (5) พันธบัตรป่าไม้

ศศิน เฉลิมลาภ

ในป่าสงวนมีไร่ข้าวโพดประมาณ 10 ล้านไร่ เมื่อต้องการเปลี่ยนพื้นที่จำนวนนี้ให้เป็นผืนป่า เราไม่สามารถไล่เกษตรกรผู้ปลูกข้วโพดทั้ง 10 ล้านไร่ออกไปได้ จึงจำเป็นต้องสร้างแนวทางจูงใจให้พวกเขาเหล่านี้หันมาปลูกป่าในพื้นที่ของเขา แล้วนำไปสู่กระบวนการตีราคา กู้เงินธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (...) ให้ได้ต่อไป นี่คือแนวคิดธนาคารต้นไม้

ส่วนพันธบัตรป่าไม้ ใช้วิธีการจัดตั้งองค์กรมหาชนมาดำเนินการปลูกป่า เพราะกรมป่าไม้ไม่มีกำลังทรัพยากรทั้งด้านบุคคลากรและงบประมาณที่เพียงพอ จึงต้องสร้างข้อตกลงกับเกษตรกรให้ยอมหันมาปลูกป่าแล้วมีรายได้ ซึ่งพันธบัตรนี้ต้องมีแรงจูงใจมากพอเพื่อช่วยให้เกษตรกรช่วยกันปลูกและดูแลป่าไม้โดยร่วมมือกับกรมป่าไม้ เป็นระยะเวลา 7 ปี ซึ่งต้องมีนักวิชาการคอยควบคุมดูแล การตัดไม้ขาย การปลูกเพิ่ม ส่วนบุคคลทั่วไป หน่วยงาน หรือองค์กรต่างๆ สามารถซื้อพันธบัตรป่าไม้ได้ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนการเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ของประเทศไทย แล้วในที่สุดแล้วเราประชาชนชาวไทยก็จะมีผืนป่าเพิ่มขึ้น มีไม้ใช้มากขึ้น แล้วนำไปสู่การที่ประเทศไทยเป็นประเทศแห่งมหาอำนาจในการส่งออกไม้

เพราะทรัพยากรป่าไม้มิได้เป็นของใครเพียงคนใดคนหนึ่ง หรือองค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ของปวงชนชาวไทยทั้งประเทศ มาร่วมด้วยช่วยกันมีส่วนร่วมสนับสนุน ทั้งด้านกำลังทรัพย์และกำลังแรงในการเพิ่มผืนป่า เท่าที่เราสามารถเอื่อมถึง เท่าที่กำลังเราไปไหว ช่วยป่าไม้คงอยู่ต่อไปอย่างยั่งยืนและใช้เป็นแหล่งเก็บกักน้ำ ให้เราชาวไทยได้ใช้และอยู่ในสังคมต่อไปได้อย่างผาสุก

 

 

รับข่าวสาร