• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก เราทำงานให้พี่สืบ ศศิน เฉลิมลาภ บทความโดยศศิน เฉลิมลาภ ธรรมชาติมาหานคร : จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2

ธรรมชาติมาหานคร : จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2

อีเมล พิมพ์ PDF

ศศิน เฉลิมลาภผืนป่าตะวันตกเป็นผืนป่าที่สำคัญที่สุดในแง่ของการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพทั้งพันธุ์พืชและสัตว์ป่าของประเทศไทย เป็นผืนป่าที่มีการประกาศพื้นที่คุ้มครองต่อเนื่องกันใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีความสำคัญอยู่ในระดับต้นๆ ของโลก


นอกจากจะเป็นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพตามกฎหมายอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่ต่อเนื่องกันตามที่พี่สืบ นาคะเสถียร ตั้งใจเอาไว้ที่จะขยายพื้นที่ป่าแห่งความคุ้มครองออกจากแค่พื้นที่ห้วยขาแข้งหรือทุ่งใหญ่นเรศวรให้ออกมาอยู่โดยรอบ

การจัดการชุมชนที่เป็นชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ที่มีความทับซ้อนซ้อนทับกับการประกาศพื้นที่อนุรักษ์ในเขตอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าก็เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะนี่คือเรื่องที่เป็นปัญหาความขัดแย้งที่ใหญ่มากสำหรับคนที่ถูกพื้นที่คุ้มครองประกาศทับ

ชุมชนกลางป่า

แต่ในขณะเดียวกัน ความเปลี่ยนแปลง โลกาภิวัฒน์ ความเจริญที่ค่อยๆ ขยายตัวเข้ามาในหมู่บ้านลึกกลางป่า วิถีชีวิตเรียบง่าย พอเพียง วิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชนได้เปลี่ยนไปหมด ความต้องการทางเศรษฐกิจได้ขยายตัวเพิ่มขึ้นตลอดเวลา กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชถ้าหากต้องการจะรักษาความหลากหลายทางชีวภาพไว้ได้จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีเครื่องมือในการจัดการชุมชน

ฐานข้อมูลชุมชนเพื่อการบริหารจัดการพื้นที่คุ้มครองในป่าตะวันตก มีทั้งสิ้น 85 แผ่น ซึ่งทางมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ได้ส่งมอบให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 และมีคำสั่งแต่แต่สมัยอธิบดีดำรง พิเดช ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ควบคุมมิให้ขยายออกไป ให้การควบคุมนั้นเป็นการควบคุมโดยสันติสุข เป็นการควบคุมโดยการทำงานอย่างมีส่วนร่วม และเป็นการควบคุมโดยการมีเพื่อนซึ่งเป็นคนกลางอย่างมูลนิธิสืบนาคะเสถียรเข้าไปช่วยในการประสานข้อมูล

ในปี พ.ศ. 2557 ที่ผ่านมา โครงการจัดการพื้นที่คุ้มครองอย่างมีส่วนร่วม Joint management of Protected Areas หรือ จอมป่า (JoMPA) ตามตัวย่อ สิ้นสุดบันทึกข้อตกลงหรือบันทึกความเข้าใจร่วมกันกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ก็จะเป็นโจทย์ท้าทายใหญ่ว่า หลังจากนี้ทางกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชได้รับเครื่องมือ ฐานข้อมูล แนวเขต จะสามารถควบคุมมิให้ชุมชนขยาย หรือจะใช้ในกระบวนการแก้ไขความขัดแย้ง และอยู่ร่วมกับชุมชนอย่างสันติสุขในการจัดการร่วม และดึงชุมชนเข้ามาร่วมในการทำงานอนุรักษ์ได้หรือไม่

และเทคโนโลยีที่ในปัจจุบันได้มีความพร้อมอย่างยิ่งในการที่จะนำฐานข้อมูลชุมชนเข้าไปอยู่ในเครื่องมืออย่างเช่นโทรศัพท์มือถือ อย่างเช่นคอมพิวเตอร์โน๊ตบุ๊ค ซึ่งสามารถจะช่วยกันใช้เป็นเครื่องมือในการป้องกันและดูแลรักษาป่าตั้งแต่ระดับนโยบาย รัฐมนตรี อธิบดี มาถึงผู้ปฏิบัติ หรือผู้ที่จะเข้ามาทำงานร่วมกันอย่างเช่นองค์กรภาคีอนุรักษ์ต่างๆ เข้ามาร่วมกันในการรักษาสิทธิให้ชุมชนในกระบวนการที่ป้องกันมิให้ป่าถูกขยายเพิ่มเติม

เราหวังว่ากระบวนการสำรวจข้อมูลต่างๆ อาจจะเป็นข้อมูลของมูลนิธิสืบนาคะเสถียรที่ทำในโครงการจอมป่า หรือเป็นโครงการสำรวจพื้นที่ถือครองที่กำลังทำอยู่ในสมัยรัฐบาลนี้จะเป็นการสูญเสียป่าครั้งสุดท้ายของประเทศไทย

ศศิน เฉลิมลาภ

ชมย้อนหลังธรรมชาติมาหานคร ตอน จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2 PART 1
ชมย้อนหลังธรรมชาติมาหานคร ตอน จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2 PART 2
ชมย้อนหลังธรรมชาติมาหานคร ตอน จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2 PART 3
ชมย้อนหลังธรรมชาติมาหานคร ตอน จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2 PART 4
ชมย้อนหลังธรรมชาติมาหานคร ตอน จอมป่า...ภารกิจคนกับป่า ตอน 2 PART 5

ชมย้อนหลังธรรมชาติมาหานครทุกตอนทาง www.newtv.co.th/mahanakhon

 

 

รับข่าวสาร


บทความที่เกี่ยวข้อง