• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก เราทำงานให้พี่สืบ ศศิน เฉลิมลาภ บทความโดยศศิน เฉลิมลาภ เร่งจัดการน้ำแม่วงก์โดยไม่สร้างเขื่อนในป่าเสียทีเถอะครับ

เร่งจัดการน้ำแม่วงก์โดยไม่สร้างเขื่อนในป่าเสียทีเถอะครับ

อีเมล พิมพ์ PDF

ศศิน เฉลิมลาภเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมามีการจัดงานเสวนาเพื่ออัพเดตสถานการณ์เรื่องเขื่อนแม่วงก์กันที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีคณาจารย์จากคณะวนศาสตร์เกษตร และคณะวิศวกรรมศาสตร์ สาขาวิศวกรรมแหล่งน้ำมาร่วมเป็นวิทยากร รวมถึงนักวิชาการเรื่องสัตว์ป่าจากกองทุนสัตว์ป่าโลก


ผศ.ดร.วิชาญ เอียดทอง จากคณะวนศาสตร์ ได้ยกตัวอย่างความพิเศษของป่าแม่วงก์ ที่แทบจะไม่มีในที่อื่นๆ คือ มีรอยต่อของป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณที่มีสัตว์ป่าชุกชุม ซึ่งแทบจะไม่พบที่ใดในประเทศไทย มีป่าเบญจพรรณในที่ราบริมน้ำที่อุดมสมบูรณ์ เชื่อมกับป่าที่ราบต่ำริมน้ำที่พืชน้ำสองฝั่งธารน้ำไหลท่านกรุณาไปสำรวจพื้นที่ และยืนยันว่าป่าบริเวณที่น้ำจะท่วมถึงหากมีการสร้างเขื่อนมีความสำคัญในทางนิเวศวิทยามากกว่าข้อมูลในรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่ไม่มีการยกความพิเศษของระบบนิเวศบริเวณนี้ ทำให้ผมซึ่งนั่งฟังอยู่ด้านหลังมีความมั่นใจในการทักท้วงรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ต่อคณะรักษาความสงบเรียบร้อยและรัฐบาลต่อไปอย่างชัดเจน

เพราะหากในรายงานดังกล่าวได้อธิบายระบบนิเวศอย่างที่ท่านอาจารย์ท่านนี้ว่ามา แน่นอนว่าน้ำหนักของการรักษาป่าไว้ และหาทางเลือกในการจัดการน้ำอื่นๆ ย่อมมีมากขึ้น

อาจารย์วิศวกรรมแหล่งน้ำหนุ่มแต่ชื่อไพเราะเหมือนหญิงสาว คืออาจารย์สมฤทัย ทะสดวก ได้ลงพื้นที่ที่เป็นพื้นที่อุทกภัยน้ำท่วมหลายครั้ง ได้นำข้อมูลสิ่งกีดกั้นลำระบายน้ำทั้งในตัวเมือง และลำรางระบายน้ำ ที่สารพัดหน่วยงานสร้างทิ้งไว้ไม่ได้ใช้งานมากมายหลายสิบที่เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้น้ำเอ่อแทบจะล้นลำน้ำแม่วงก์ทุกทีที่ฝนตกหนัก ไม่ว่าจะมาจากจุดที่จะสร้างเขื่อนหรือไม่ก็ตาม

สอดคล้องกับข้อมูลจากนักจัดการน้ำในพื้นที่แม่วงก์อย่าง อ.ณรงค์ แรงกสิกร ที่อธิบายสายน้ำใต้จุดสร้างเขื่อนอีกสิบสองสายที่ไหลบ่าเข้าสู่ตัวเมืองลาดยาว ซึ่งท่านอธิบายว่าถึงมีเขื่อนไม่มีเขื่อนหากฝนตกหนักสายน้ำต่างๆ เหล่านี้ก็ไหลบ่าเข้าเมืองทั้งนั้น

ข้อมูลที่ได้นำเสนอต่างยกปัญหาเร่งด่วนจากการเร่งทำท่อลอดระบายน้ำ กำจัดสิ่งกีดขวางลำน้ำ และหาทางระบายน้ำออกสู่ทุ่งรับน้ำบ้าง โดยต้องมีกติการ่วมกันในการปลูกข้าวที่มีความเหมาะสมกับศักยภาพของแหล่งน้ำในปัจจุบันเสียก่อน นอกจากนี้ยังสนับสนุนข้อมูลบางส่วนในรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่มีข้อมูลว่าเกษตรกรในพื้นที่ชลประทานจะมีรายได้เพิ่มขึ้นหากมีการปรับเปลี่ยนชนิดพืชเป็นพืชไร่ เช่น พริก แต่นักวิชาการวันนั้นก็แนะนำว่าไม่ต้องสร้างเขื่อนก็ปลูกได้เลยหากมีการทำแหล่งน้ำบ่อบึงขนาดเล็กกระจายให้ทั่วทั้งพื้นที่โดยไม่จำเป็นต้องรอเขื่อนแม่วงก์

ผมไม่ได้ร่วมขึ้นเวทีเสวนาอะไรกับเขา นั่งฟังข้อมูลต่างๆ อยู่หลังห้องด้วยความดีใจ ที่สิ่งที่ส่วนตัวมุ่งหวังหลังจากเดินทางไกลเมื่อเกือบสิบเดือนที่แล้วคือ มีคนที่เก่งทางวิชาการและเชี่ยวชาญเฉพาะเรื่องดังวันนี้มาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลทางวิชาการให้ออกสู่สาธารณะชนบ้าง วันศุกร์ที่ผ่านมานับว่าความมุ่งหวังส่วนตัวของผมสำเร็จไปแล้วหลายส่วน

ดร. Robert Steinmetz ผู้เชี่ยวชาญเรื่องสัตว์ป่าในเมืองไทย ได้อธิบายสถานการณ์ความต้องการของเสือจากพรานต่างประเทศที่จ้องแหล่งเสือที่สำคัญในป่าตะวันตก และนำเสนอเรื่องความสำคัญของสัตว์ผู้ล่า แต่ก่อนจบผมประทับใจในความคิดของนักวิชาการท่านนี้ที่ให้มุมมองเรื่องการประเมินมูลค่าของระบบนิเวศเทียบกับหนังสือที่อยู่ในหอสมุดแห่งชาติว่า มูลค่าของระบบนิเวศมันประเมินไม่ได้ เหมือนกับหากตีราคากระดาษที่เป็นหนังสือในหอสมุดมันมีค่าไม่เท่าไหร่หรอก แต่มูลค่าของคุณค่าหนังสือในห้องสมุดมันประเมินยากกว่า และคงไม่มีใครยอมเสียไป เช่นเดียวกับระบบนิเวศของป่าในระดับป่าแม่วงก์และป่าตะวันตก

ขอบคุณมากครับทุกๆ ท่าน

ศศิน เฉลิมลาภ
คอลัมน์ talk of the town หนังสือพิมพ์มติชน พ.ศ. 2557

 

 

รับข่าวสาร