• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

ความขัดแย้งประเทศไทย

อีเมล พิมพ์ PDF

การเมืองไทยมวลชนจำนวนมหาศาล ออกมาแสดงเจตนาไม่ยอมรับรัฐบาล สืบเนื่องมาจากความไม่พอใจอิทธิพลของคุณทักษิณและญาติพี่น้องที่ปฏิเสธไม่ได้ว่าทรงอิทธิพลต่อทุกสิ่งอย่างของการเมืองไทย รวมถึงการที่มีมวลชนอีกส่วนหนึ่งที่ยังยอมรับและพร้อมจะปกป้องรัฐบาล ทั้งทางความคิดและกิจกรรมตอบโต้ นี่เรียกว่า “ความขัดแย้งที่ปรากฏ” นับเป็นยอดของภูเขาน้ำแข็งที่ลอยโผล่พ้นน้ำออกมา รากความขัดแย้งเปรียบเหมือนส่วนใหญ่ของภูเขาน้ำแข็งที่จมอยู่ใต้น้ำ ตามทฤษฎีฝรั่งที่มักเปรียบเทียบเอาไว้


ผมเคยอ่านตำราฝรั่งๆ เรื่องแบบนี้ เขาบอกว่า ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นมักจะมีสาเหตุใหญ่มากจากรากความขัดแย้งที่เป็นส่วนภูเขาจมน้ำ ได้แก่ เรื่องข้อมูลที่ไม่ตรงกัน เรื่องความสัมพันธ์ที่ไม่ดีต่อกัน เรื่องค่านิยมที่แตกต่างกัน เรื่องผลประโยชน์ที่ไม่ลงกัน และสุดท้ายคือความขัดแย้งเชิงโครงสร้าง เช่น ความไม่เท่าเทียมกันทางสังคม กฎหมาย

โดยมีความเห็นไว้ว่าทั่วๆ ไปแล้วสามเรื่องแรกเป็นเรื่องง่ายกว่าในการแก้ไขความขัดแย้งจากข้อมูล ความสัมพันธ์ หรือ แม้แต่เรื่องค่านิยม แน่นอนว่าสาเหตุความขัดแย้งจากผลประโยชน์ และจากเชิงโครงสร้างทางสังคม ทางกฎหมาย นั้นแก้ยากเย็นกว่ามาก

การแก้ไขความขัดแย้งมีตั้งแต่ การต่อสู้ต่อยตี ด่าทอโต้เถียง การเจรจาต่อรอง การหาคนกลางมาไกล่เกลี่ย การจัดการประชุมร่วมกันโดยมีฝ่ายอำนวยความสะดวก การฟ้องร้องให้คนกลางตัดสิน การแก้ไขกฎหมายให้ยอมรับกัน หรือ บังคับให้ยอมกัน

พฤติกรรมความขัดแย้งที่ปรากฏขึ้นจะมีตั้งแต่ การยอมๆ กันไปก่อน การต่อสู้เอาชนะ การประนีประนอมกัน การต่อสู้เอาชนะ การหลบเลี่ยงไม่แก้ปัญหา และที่ดีที่สุดคือ การหาความร่วมมือให้มีผลการแก้ไขความขัดแย้งแบบ WIN-WIN

เราจะเห็นว่าในหลายปีที่ผ่านมา ประชาชนต่างเห็นพฤติกรรมความขัดแย้งเกือบทุกด้าน ยกเว้นหาความร่วมมือแบบ Win-Win อาจเพราะเราไม่มีกลไกการจัดการความขัดแย้งที่ใช้ความพยายามเจรจาต่อรอง การจัดคนกลางไกล่เกลี่ย หรือ อำนวยการให้เกิดเวทีหารืออย่างสร้างสรรค์ร่วมกัน แต่ประเทศเรามุ่ง แก้กฎหมาย เช่น แก้รัฐธรรมนูญ ออกกฏหมายนิรโทษกรรม ฟ้องศาลกันวุ่นวาย หรือ พยายามหากลยุทธ์มวลชนต่อสู้เอาเป็นเอาตาย ด่าทอเกลียดชัง

ความขัดแย้งเรื่องข้อมูลว่าทักษิณผิดแค่ไหน มวลชนสองฝ่ายรู้เท่ากัน หรือ รู้ความจริงแท้แค่ไหนก็มีปัญหาแล้วในเรื่องสาเหตุความขัดแย้ง ความสัมพันธ์เกลียดชังกันมากขึ้น ตั้งชื่อที่ส่อไปถึงความเหยียดหยามความเป็นมนุษย์กัน ผ่านวาทกรรมสลิ่มโง่ ควายแดง ตลอดจนค่านิยมทางการเมืองที่ต่างกันสุดขั้วในเชิงประชานิยม และอนุรักษ์นิยม แต่รากความขัดแย้งสามเรื่องนี้ แก้ไขไม่ยากหากสื่อมวลชนร่วมกันทำหน้าที่ นำเสนอข้อมูลรอบด้าน ให้เข้าอกเข้าใจและปรับค่านิยมให้เข้าหากัน เพราะอุดมคติทางการเมืองของเรามันไม่ได้แตกต่างรุนแรงอะไร

ความขัดแย้งเรื่องผลประโยชน์ของนักการเมือง การคอรัปชั่น การแย่งชิงอำนาจ นั่นเป็นเรื่องแก้ไขยาก นั่นยังไม่เท่ากับโครงสร้างทางสังคม เมือง ชนบท ชนชั้นกลาง-ชนชั้นนำ กับ ผุ้ใช้แรงงาน ที่มีความเหลื่อมล้ำทุกด้านมหาศาล เรื่องสุดท้ายนี้กลับถูกขยายถ่างให้เป็นประเด็นต่อสู้ผ่านนโยบายที่เอาใจกลุ่มเป้าหมายทางการตลาดการเมือง รวมถึงผ่านวาทกรรมอำมาตย์-ไพร่ ที่ว่าๆ กัน

ผมคิดว่าหากประเทศไทยไม่เกิดกระบวนการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งจากรากความขัดแย้งที่ว่ามา เอาสามเรื่องแรกก่อน แล้วค่อยๆ แก้ไขเรื่องยากๆ อีกสามเรื่องหลัง

เราก็ผ่านสงครามภายในครั้งนี้ไปยาก ไม่ว่าการรบที่เห็นอยู่ครั้งนี้ใครจะชนะก็ตาม

ศศิน เฉลิมลาภ
คอลัมน์ talk of the town หนังสือพิมพ์มติชน พ.ศ. 2556

 

 

รับข่าวสาร